Biyogüvenlik
Yasası ve GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar)
Yönetmeliği 26 Eylül 2010’da yürürlüğe girdi.
Yasa ve yönetmeliğe göre, içeriğinde binde 9’un üzerinde GDO içeren
gıda ürünlerinin etiketinde “genetik
yapısı değiştirilmiştir” veya “genetik yapısı değiştirilmiş
üründen üretilmiştir” ibaresinin yazılması gerekiyor.
Türkiye’ye 32 çeşit
GDO’lu ürünün girişine izin verildi. Bugüne kadar gıda üreticilerinden
hiç biri GDO ibaresini etiketine yazmadı.
Yem amaçlı ithalatına izin verilen soyadan yem
üreten bir iki firma, ürettikleri yemin ambalajına “soya küspesi genetik olarak
değiştirilmiş soyadan üretilmiştir” ibaresini yazıyor.
İthalatına izin verilen GDO’lu ürünler arasında soya, mısır, kanola,
şekerpancarı, patates, maya gibi gıda sektöründe yaygın kullanılan
ürünler var.
Bu ürünleri kimler hangi ürünlerde kullanıldı bilinmiyor. Tüketiciler
farkında olmadan ithal edilen GDO’ lu ürünleri afiyetle tüketiyor.
Daha önce hem bu sütunda hem de haber olarak DÜNYA Gazetesi’nde GDO’lu
ürünlerin neden etiketlenmediğini sorduk. Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı’ndan hiçbir ses seda çıkmadı.
Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker ve bakanlığın tüm yetkilileri her
fırsatta tarım konusunda yıllarca çıkarılmayan yasaları çıkarmakla
övünür.
Doğrudur. Bu dönemde pek çok yasa çıktı.
Fakat, yasa çıkarmak kadar, uygulamak ta çok önemli. Uygulanmayan
yasayı çıkarsanız ne olur?
Bakanlık, 26 Eylül
itibariyle yürürlüğe giren Biyogüvenlik Yasası ve ilgili yönetmeliğin
uygulanmasını neden takip etmiyor?
İthalatına izin verilen GDO’lu ürünlerin nerelerde kullanıldığı
biliniyor mu?
Bakanlık, GDO’lu ürünlerle ilgili herhangi bir denetim yapıyor mu?
Yapılıyorsa sonuçları açıklanabilir mi?
Söz konusu yönetmelik ile ürünlerinde GDO kullanmayan imalatçılara GDO
kullanmadığını etiketine yazma hakkı tanınıyor. Bu konuda da bir
çekingenlik, ürkeklik var. Ürünlerinde
GDO kullanmayan firmalar da bunu etiketine yazmıyor.
GDO’lu ürünleri imalatta kullananlar tüketiciyi aldatarak bunu
etiketlerine yazmıyor. GDO’lu ürünleri kullanmayan firmalarda bunu
etiketine yazmıyorsa ortada bir sorun var.
Daha önce
yazdığımız gibi, Konya Şeker Fabrikası ürettiği şekerin ambalajına “ % 100
pancar şekeri- GDO içermez” diye yazdığı için Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu tarafından reklam durdurma cezası
verildi.
Konya Şeker, buna itiraz etti ve konu yargıya taşındı.
Reklam Kurulu bu cezayı yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden bir hafta
önce vermişti. Yönetmelik yürürlüğe girince, Konya Şeker, yasal hakkını
kullanarak yeniden “GDO
içermez” ibaresini ambalajlarına yazmaya başladı.
DÜNYA Gazetesi olarak konuyu gündeme taşımamız üzerine, Fikir Sahibi
Damaklar bir kampanya başlattı.
Defne Koryürek’in sözcülüğünü yaptığı Fikir Sahibi Damaklar, etiketine “GDO içermez” yazan
ilk üç firmayı kamuoyuna duyuracaklarını ve tüketicileri bu ürünleri
almaya teşvik edeceklerini duyurdu.
Defne Koryürek’in bu girişimi üzerine İstanbul’da faaliyet gösteren
Orvital Organik Gıda Ürünleri’nin de ürettiği tavuk etine ve yumurtaya “Orvital tavukları, GDO
içermeyen tamamen doğal, organik yemlerle beslenir” ve “Orvital tavuklar GDO içermeyen
yemlerle beslenir” ibaresi yazdığı belirlendi.
Orvital’in kurucularından Muharrem Doğan, organik ürünlerde GDO’lu
ürünün zaten kullanılamayacağını belirterek şunları anlattı:
“Biz daha önce,
“GDO içermez” diye yazmak istedik. Fakat sertifikasyon kuruluşu bunun
haksız rekabete neden olacağını belirterek izin vermedi. GDO
Yönetmeliği yürürlüğe girince kimseye sormadan yazmaya başladık.
Tüketicinin dikkatini çekti ve ürünlerimize ilgi daha da arttı.”
Türkiye’ye ithal edilen soyanın yüzde 90-95’inin GDO’lu olduğunu
hatırlatan Muharrem Doğan, daha önce organik soya ithal ettiklerini,
ancak şimdi Samsun Alaçam’da 400- 450 dönüm alanda organik soya
üretimine başladıklarını ve kendi ihtiyaçlarını buradan
karşıladıklarını söyledi.
Muharrem Doğan, Çanakkale Ayvacık’ta et üreticileri birliği ile
anlaşmaya vardıklarını, yakında organik kırmızı et üretimine
başlayacaklarını ve bu etin etiketine de “GDO içermez”
ibaresini koyacaklarını sözlerine ekledi.
Özetle, GDO’lu ürünleri gıda ürünlerinde kullanan firmalar yasaya
aykırı bir biçimde etiketlerine GDO’lu olduğunu yazmıyor. Tarım
Bakanlığı da buna göz yumuyor.
Ürünlerinde GDO’lu ürün kullanmayan firmalar neden bunu etiketlerine
yazmıyor?
Bizim bilmediğimiz bir baskı mı var?
Yoksa GDO’suz ürün üreten firma kalmadı mı?
Tüketici yediği üründe GDO olup olmadığını nasıl öğrenecek?
İthal edilen 32
çeşit GDO’lu ürünler nerede?
Ey tüketiciler merak etmiyor musunuz?