Miras - Şebnem Özbek

Kilise, insan hakları meselesi ve sözde herkese inanç özgürlüğünü öngören Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bildirgesi’nin içeriğini, İslamî toplumlara sızmanın en önemli etkenlerinden biri olarak görmektedir.

Çünkü kilise, dünyanın Müslüman milletlerinin kendi inançlarına bağlılıkta çok mutaassıp olduğunu ve ancak denetimleri altındaki hükümetlerin aracılığı ile ve milli olmayan unsurların egemenliği sayesinde İslam ülkelerinde hâkimiyet kurabileceklerinin farkındadır.

    Kilise aynı zamanda, Müslüman ülkelerde, bu hükümetler aracılığıyla insan hakları atmosferini oluşturarak, batının ürünü olan sözde dini, kültürel ve siyasi özgürlükler aracılığıyla misyonerlik faaliyetleri için icra güvencesi elde edebileceğini ve sadece bu yoldan uzun vadede Müslüman toplumları Hıristiyanlığa yönelmek için teşvik edebileceğini çok iyi bilmektedir.

Kiliseyi İslam konusunda kaygılandıran ve bu dine düşman eden esas konu, İslam dininin taşıdığı özelliklerdir. Bu özellikler arasında; Müslüman nüfusunun kalabalığı, İslam’ın evrensellik özelliği ve amacı, İslam dini etkisinde bulunan bölgelerin hassas olması, Müslümanların Hıristiyanlara karşı tarihi zaferleri, İslam’ın siyasî gücü, şehitlik mertebesi ve onlarca diğer özelliği saymak mümkündür.

Bugün “Dinlerarası Diyalog” safsatası altında yapılmaya çalışılan; Müslüman ülkeleri kendi dini ve milli kültürüne yabancılaştırmaktır. Buna karşılık hükümetler aracılığıyla Hıristiyan öğelerin yoğunlukta olduğu anti-milli ve anti-kültürel bileşenleri “Batıya hoş görünmek, evrensel mirasa sahip çıkmak” gibi başlıklar altında toplayabileceğimiz “Demokratikleşme” söylemiyle toplumu yozlaştırıp kendi dininden, kültüründen ve benliğinden uzaklaştırarak kolay yem olacağı bir hale sokmaktır.

Ne yazık ki halk mezhep farklılıklarının bile siyasete alet edildiği gerçeğini gördüğü halde “İktidardaki Müslüman mezhep üyeleri, azınlıktaki Müslüman mezhep mensubunun demokratik haklarını korumaktan uzakken neden Hıristiyan azınlığın demokratik haklarını korumaya bu kadar gönüllü” sorusunu sormayı aklına getirmez.

İşte 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan’ın Kars’ı fethettikten sonra Ani Beyi olarak atadığı Ebul Menucehr’in, bundan 938 yıl önce yaptırdığı ve Anadolu’nun ilk camisini olarak bilinen dikdörtgen planlı iki katlı cami bu nedenle viran haldedir. Tavanı, Selçuklu dönemi yıldız motifleri ile süslenmiş, Orta Asya Türk mimarisinin izlerini taşıyan ve minaresinin üzerinde kufi yazı stili ile “Bismillah” yazan cami, hem dinî hem de millî bir kültürken, bugün AKP iktidarı tarafından kale alınmamaktadır.

Yarısı yıkılmış, minaresinin ancak bir kısmı ayakta olan kültür mirasımız Ebul Menuçerh Camisi’nin onarım ve güçlendirme ihalesi iki yıl önce yapıldığı halde, MHP lideri Bahçeli’nin Cuma namazı kılacağı ile ilgili açıklamasına tepki gösteren AKP’li Kültür Bakanı Ertuğrul Günay, yenileme çalışması için hala onay vermemiştir.

Ebul Menuçerh Camisi’nin bulunduğu Ani; uçurum kenarına kurulmuş bir antik kent. Uçurumun hemen ardı Ermenistan. Ermeniler için Kars, önemli bir şehir. Malum; Doğu Anadolu Bölgemiz onlar için işgal altındaki Batı Ermenistan olarak isimlendiriliyor.

AKP; kültür miraslarına sahip çıkıldığı bahanesi ardına sığınarak Van’daki Akdamar Ermeni Kilisesi’nin restorasyonu için 3 milyar lira (eski parayla 3 trilyon) ayırmakta sakınca görmezken, ne yazık ki biz Türkler için tarihi öneme sahip cami için aynı hassasiyeti göstermemektedir.

Sümela Manastırı’nda ayin yapılmasını teşvik eden, Türk kadınlarının, kızlarının Ermeniler tarafından tecavüze uğradığı Akdamar Adası’ndaki kiliseyi ibadete açan, “Heybeliada Ruhban Okulu faaliyete geçebilir” açıklamaları yapan Başbakan Erdoğan, söz konusu Türk camisi olunca harekete geçmeyi aklından geçirmemiştir.  

Temennimiz; AKP iktidarının ve Başbakan Erdoğan’ın kiliselere ve manastırlara gösterdikleri ilgiyi, tarihi öneme sahip camilerimizden ve Türk mimarisinden esirgememesi yönündedir.