Bölücülüğün Ekonomisi : Pazarlama "Açılım" Sever

Süre giden bir dizi açılım yaklaşımıyla birlikte Alevi medyasının da makûs talihi değişiyor. Günümüzde bir televizyon kanalı kurmanın giderek “ucuz”lamasıyla, Alevi medyası da aldı başını gidiyor. Yıllardır kendilerini bölgesel radyolar ve aylık dergiler dışında ifade edemeyen Aleviler, “birkaç yüz bin doların lafı mı olur” deyip ardı ardına televizyon kanalları kurmaya ve satın almaya başladı. Artık bu kanallar Malatya’nın bir köyündeki bir Alevi dedesine, yıllardır ”tutmadığı”, izleyemediği “Cemleri” izleme olanağını verirken, yapılan canlı yayınlarda yöre festivallerine katılan binlerce Alevi’nin, akrabalarına bu kanallar aracılıyla ekrandan el sallıyor, cep telefonlarına Zülfikar fotoğrafları, “Ya Ali” deyişleri indiriyor, Alevi medyasının Beyoğlu’nun deyiş söyleyen “türkü bar” sanatçıları bu yeni kanallarda meşhur olmaya çalışıyor. Öte yandan bu özel içerikli kanallar Alevilerin kumandasında ilk 10’da yerini aldı. Hatta bazı izleyiciler kendilerini o kadar “bir” hissettiler ki, Alevi hassasiyeti olan kanalları sabah evden çıkarken sesini kısarak açık bıraktılar. Amaç, reytinglerde gözükmek ve biz de varız demekti.

Ulusal kanallar bu hedef kitlenin farkında

Alevilere yönelik yapılan bu yayınların izleyici bulması ulusal kanalları da harekete geçirmişe benziyor. Zira paranın ucunu görmedikçe “Kerbela’da kalsanız bile bir yudum su vermeyen” merkez medya, Muharrem Ayı’nda Alevilere özel yayınlar yapmaya başladı. Ancak ilk başta reklam departmanı kurmayı dahi “unutan” bu kanalları finanse eden ve sadece “zarar etmeyelim de” demekten başka dileği olmayan Alevi yatırımcılar, “reklamsız devrim”in olmayacağını da acı deneyimlerle anladılar.

Destek önce “Canlardan” geldi

İlk yıllarda Alevi TV’lere reklam verenlerin çoğunu “mahalle esnafı” oluştururken Baktat, Keyveni Catering, Sevenhill ve Munzur Su gibi Alevi iş adamlarının sahip oldukları markalar da “destek” amacıyla reklam vermeye başladı. Ve nihayet türkü bar, emlakçı, konser, butik otel ve yeni çıkan kaset reklamları da TV bütçelerini döndüremeyince kavgalar, bölünmeler ve elden çıkarmalar başladı. Birçok Alevi TV’si el değiştirdi. Ancak 5 yıldır yayın yapan Alevi TV’ler, hiç de küçümsenemeyecek bir reklam mecrası yarattıklarının farkına varmaları da çok zaman almadı. Bu fark ediş sonrasında kurumsallaşma da başlamış oldu.

Ücretsiz reklam yayınlıyorlardı

Beş yıl önce “Kanatçı Babo”dan reklam almakta zorlanan, hatta reklam alabilmek için tanınmış markaların reklamlarını ücretsiz yayınlamayı bile göze alan Alevi TV’leri, şimdilerde, Next&Next Star, Evkur, Türk Telekom, Denizbank, Vodafone ve THY gibi birçok kurumsal şirketten reklam almaya başladı. Reklam ajanslarıyla da çalışmaya başlayan Alevi TV’leri Türkiye medyasında yeni bir tematik reklam mecrası yarattılar. Siyasi korkularla markaların yıllardır korkarak yaklaştığı “Etnik Pazarlama” disiplini, artık Alevilere yönelik çalışmalarla her geçen gün kendini daha da güçlü hissettiriyor. Öyle görünüyor ki etnik problemler konusundaki yeni “demokratik siyasi açılımlar” pazarlama alanında da “etnik pazarlamaya” yönelişi artıracak.

Biz de Marketing Türkiye olarak pazarlamada “Alevi açılımının” yeri nedir diye sorduk ve Kanal 12 Genel Müdürü Şükrü Yıldız, Yol TV Genel Müdürü Vedat Kara gibi Alevi kanalları hayata geçiren isimler başta olmak üzere Munzur Su Genel Müdürü Haydar Kaya, Marka Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Fatoş Karahasan, Reklamverenler Derneği Başkanı Hakan Gören, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Genel Başkanı Fevzi Gümüş, Cem TV Reklam Koordinatörü Ebru Alper, gazeteci Mustafa Yükselir gibi pek çok isimden görüş aldık.

İşte, kapak haberimizde cevabını bulabileceğiniz birkaç satırbaşı…

• Alevi iş adamları için Alevi televizyonlarının önemi nedir?
• Birçok Alevi iş adamının kimlikleri ile ön plana çıkmamak için bu kanallara reklam vermekten uzak durduğu, bir kısmının da maddi destek yaptığı ancak yine de markasının isminin kanallarda zikredilmemesini istediği iddiaları var. Bu iddialar ne kadar doğru?
• Gelecekte Alevi televizyonları reklam sektöründe bir yer edinebilecek mi?
• Alevi, Kürt temalı kanalların da sektörde yerini alması reklamverenlerin planlarına nasıl yansıyacak?