Siyaset21 Nisan 2005 00:00

Türkiye'ye Rumları Tanıma Şartı

Ankara Anlaşması'nın imzalanmasının Rumları tanımak anlamına gelmeyeceğini söyleyenlere duyrulur. Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ‘en yüksek organ’ konumunda olan Ortaklık Konseyi'nin 26 nisanda Lüksemburg'da yapılması öngörülen toplantı öncesi Avrupa Konseyi'nde hazırlanan ‘taslak’ metin, Avrupa Birliği içinde anlaşmazlık yarattı.

Türkiye'yi Abdullah Gül'ün temsil edeceği toplantı öncesi hazırlanan metinde, Türkiye'nin Ankara Anlaşması'na ilişkin uyum protokolünü sadece imzalaması değil, uygulaması gerektiği belirtildi. Hazırlanan metindeki bu durum, İngiltere ve İtalya'nın itirazlarına yol açtı.

Metinde yer alan bu ifade, müzakerelerin başlama tarihi olarak belirlenen 3 ekimden önce Türkiye'nin Rum gemilerine limanlarını açması yönünde bir çağrı niteliği taşıyor.
 
İtalya ve İngiltere, konseyde hazırlanan taslağa onay vermeyince, ‘ortak bir metin’ oluşturulamadı. Konu, bugün tartışılmaya devam edilecek. Görüş ayrılığı devam ederse 26 nisanda Lüksemburg'da yapılması öngörülen toplantı ertelenecek.


Yakovu anlaşmazlık sinyalini vermişti
 
Kıbrıs Rum yönetimi Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu, 28 martta yaptığı açıklamada ek protokol metninde Ankara'nın Kıbrıs Rum Kesimi konusundaki ifadeleriyle ilgili olarak 'Türkiye'nin protokolü onaylamayacağını böbürlenerek' ifade etmeyi sürdürmesi halinde, konunun 26 nisandaki Ortaklık Konseyi'ne sunulacağını söylemişti.
 
Yakovu, 3 ekime kadar AB'ye üye ülkelerin oy birliğini gerektirecek en önemli durağın 26 nisandaki Ortaklık Konseyi toplantısı olduğunu belirterek burada görüşülecek birçok konu için oybirliği gerekeceğini vurgulamıştı.
 
Yakovu, Ortaklık Konseyi toplantısında, bir ülkenin bile belirli bir noktada hemfikir olmadığını ifade etmesi halinde oybirliğinin mevcut olmayacağını ve Türkiye'nin katılım sürecinin kesileceğini savunmuştu.


LİMAN PÜRÜZÜ

Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği Ek Protokolü mutabakatında geçtiğimiz mart ayında 'liman' pürüzü yaşanmıştı. AB, Türkiye'nin limanlarını Kıbrıs Rum yönetimi gemilerine açmamasının Gümrük Birliği'nin ihlali olacağını duyurmuştu. Türkiye, mutabakat mektubunda Kıbrıs Rum kesiminden 'Kıbrıs Cumhuriyeti' olarak söz etmiş, ancak Rum gemilerinin Türk limanlarına giremeyeceğini belirtmişti.


Avrupa Birliği'nin Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn'in sözcüsü ise, Rum gemi ve uçaklarına kısıtlama getirilmesinin Gümrük Birliği Anlaşması'nın ihlali olacağını savunmuştu.

Birlik, Türkiye'nin Gümrük Birliği konusunda 'ayrımcılık' yapmamasını isterken, Türkiye Gümrük Birliği'nin malların serbest dolaşımını kapsadığını, ancak hizmetlerin serbest dolaşımını içermediğini vurguluyor. Hangi tarafın haklı olup olmadığı ise hukuksal bir konu. Ancak Rum tarafının hizmetlerin serbest dolaşımı için de ısrarcı olacağı belirtiliyor.

Avrupa Birliği'nin Güney Kıbrıs Büyükelçisi Adrian van der Meer de, 24 nisandaki Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi Toplantısı'nda Türkiye'nin limanlarını Rum gemilerine açması konusunda uyarılabileceğini söylemişti.