Iki defa Ittihat ve Terakki'den milletvekili secilen, sonra da Hurriyet ve Ihtilaf Parti'sini kuran, Damat Ferit hukumeti doneminde Ayan Uyeligi'ne atanan Mehmet Zeynelabidin Efendi, "Mesrik-i Irfan Gazetesi"nde milletvekili olma kriterlerini aciklamis. Bu yaziyi Konya Yusuf Aga Kutuphanesi katalogunda 9521/2' sayiyla kayitli "Islamiyet ve Mesrutiyet" isimli eserde bulmak mumkun.
Yorede mahalli bir gazetede calisan gazeteci Ali Akgul'un derledigi kriterler soyle:
100 yil once Konya'daki milletvekili olma kriterleri:
Birincisi: Milletvekili adayi, aday olacagi sehirde uzun sureli oturmus, yasamis olmali, halkin mizacini iyi bilmeli. Bir sehirde oturmamis veya cikip gideli uzun zaman olmus adamlarin bir kere iyi olup olmadigi bilinemez.
Ikincisi: Sehre yarayacak her turlu kanunu ve o sehir halkinin saadetini icap edecek seyleri dusunup begenmeye ve boyle bir arayan toplamaya muktedir olmalidir.
Ucuncusu: Devletin san ve serefini dusunmeyecek kadar cahil olmamakla birlikte, sefih de olmamalidir. Cunku kendi mali kendine teslim edilemeyen sefih bir adama bu gibi vazife verilemez.
Dorduncusu: Hukumetin kanunsuz ve haksiz islerini yuzune beraber soylemek hususunda kimseden korkup cekinmez ve olmekten bile kacinmaz, dunya icin kimseye mudane etmez olmalidir.
Besincisi: Parayi gorunce her seye boyun egecek kadar bagri yufkalardan ve parayi cok sevenlerden olmamalidir. Yoksa milletin menfaati zayii olmak ihtimali ziyadelesir ve memleketi acik acik ucuruma surekler.
Altincisi: Memuriyetini muhafaza etmek ve baska bir menfaatini korumak icin suna buna yuzsuyu dokmus (aglamis), kendisine haksizlik edenlere goz kirpmis, kendisi haksizlik etmis olmamalidir.
Yedincisi: Rusvet almis, para ile onun bunun hakkini satmis, mahvetmislerden de olmamalidir.
Sekizincisi: Halk icerisinde zulmu, iskencesi olanlardan olmamalidir.
Dokuzuncusu: Iki sozlu, ikiyuzlu adamlar da milletvekili olamaz.
Onuncusu: Sunun bunun ayibini arayan, daima iki kisi arasindaki gizli sirlari anlamaya calisan, hic yoktan tertip turetenler de aday gosterilmemelidir.
Onbirincisi: Milletvekilligi bittikten sonra kendini idare edecek bir isi veya zenginligi olmayanlar da aday gosterilmemeli. Cunku bu ozellikleri olmayan kisiler hukumetin ayibini ortup boyun egmeye mecbur kalirlar.
|
