Sevgili Dostlar
Türk Telekom'un Danıştay tarafından iptal edilen tarife sonrasında
dünyada bir eşi olmayan %53 kar oranını koruma amacına yönelik ve
Danıştay kararının özüne uygun olmayan yeni bir tarife sunabileceği ihtimali
ile uyanık olunması gereğini bir süre önce sizle paylaşmıştım.
Nitekim bugün (21 Temmuz 2007) basına yansıyan ve Türk Telekom'un
internet sitesine konan tarifedeki ayrıntıları görünce doğrusu koca bir
"PES" çektim.Bu kadar da olamazdı.Sanki koskoca Türk milleti aptal,
sadece Türk Telekom'un yargıdan iptal edilecek tarife yapmakta mahir
yöneticileri akıllı idi.
Nereden başlasak bilemiyorum:
Bu konuda bir seri bilgilendirme notu hazırlama gereği bulunmakla beraber,
önce yeni tarifenin en ince numaralarından başlayayım.
Şehirlerarası, GSM aramaları ve Milletlerarası aramalarda
Türk Telekom'un basın açıklamasında kamuoyuna
duyurulmayan,ücretlendirme periyotları ile oynama
suretiyle gizli zamlar yapılmıştır:
Türk Telekom'un tüketici eleştirilerine ve sektörde adil rekabetin tesisi
konusunda çok hassas olan sayın genel müdürü bir taraftan yaptığı
açıklamada:
"Öncelikle saniye bazlı ücretlendirmeye geçiş için başlatmış
olduğumuz çalışmalarımız Telekomünikasyon Kurumu�nun
bilgisi dahilinde devam etmektedir. Yıl sonuna kadar bu
opsiyonu Telekomünikasyon Kurumu�nun onayıyla yürürlüğe
sokmak için elimizden gelen tüm çabayı göstereceğiz. Böylece
müşterilerimize mevcut tarifelerimiz yanında saniye bazlı
ücretlendirme alternatifini de sunmuş olacağız"
diyerek kamuoyuna müjde verirken, diğer taraftan da yeni tarife ile
zaten saniye bazlı ücretlendirme yapılan şehirlerarası, milletler arası ve
GSM aramalarındaki ücretlendirme periyotlarını bir dakikaya çıkartarak
gizli zam yapmakta ve yılbaşından itibaren geçmeyi müjdelediği
uygulamanın zaten mevcut olduğu arama tiplerinde saniye bazlı
ücretlendirme yapılmasını iptal etmektedir.
Bakın nasıl:
Önce Türk Telekom'un terminolojisi içinde "ücretlendirme periyot"
unun ne anlama geldiğini ve bu sürenin değişmesinin faturalara nasıl
yansıdığını anlatmak gereği vardır.
Türk Telekom Mart 2007 den itibaren ücretlendirmede konuşma
kayıtları üzerinden fatura hesaplama sistemine geçmiştir.
Abonenin yaptığı her görüşmenin süresi ve hangi numara ile yapıldığı kayıt
edilmektedir.Sonra, bu kayıtlar üzerinden merkezdeki bilgisyarlar
aracılığı ile abonenin faturaları hesaplanmaktadır.
Daha önce; her abonenezdinde santrallarda bulunan bir sayaç ilerlemekte ve bu sayacın
saydığı kontör değeri o günkü köntör ücreti ile çarpılarak abonenin o
ay ödemesi gereken ücret hesaplanmakta idi.
"Ücretlendirme Periyot" unun 60 saniye olması demek, abonenin
konuştuğu sürenin 60 saniyenin katları ile ücretlendirilmesi demektir.
Örneğin abone 5 saniye bile konuşsa,aboneye 60 saniyelik görüşme
ücreti ödetilir.60 saniyenin altındaki tüm görüşme süreleri için 60 saniye,
60 ile 120 saniye arasındaki tüm görüşme süreleri için 120 saniye ücreti
ödetilir.
Bu durumda örneğin 61 saniyelik bir görüşmenin ücreti 120 saniye
konuşma ile aynı olmaktadır.
Bu nedenle "ücretlendirme periyotu" ne kadar kısa süre olur ise, abonenin gerçek görüşme süresinin karşılığı olan ücrete en yakın ücret ödenmiş olur.
Ülkemizde GSM öperatörlerinde standart abone tarifelerinde "ücretlendirme periyot" u altı saniyedir.Görüşme ücreti altı saniyenin katları şeklinde hesaplanır.Bu şekilde abone en fazla görüşmediği 5 saniyenin parasını ödemiş olur.
Ortalamada ise her birgörüşmede ücretlendirme periyodunun yarısı kadar, yani üç saniyelik fazla ücret ödenir.Bu da hesaplama kolaylığı yanında ihmal edilebilir
bir fazla ödemedir.
Fakat Türk Telekom'un en yeni tarifesinde olduğu gibi, ücretlendirme
periyodu 60 saniye olarak hesaplandığında konuşmaların herbiri
1 saniye ile 59 saniye fazla ücretlendirilir.
Ortalamada ise 30 saniye fazla ücretlendirilir ki, bu çok ciddi bir fazla ücretlendirmedir.
Bu kısa teknik bilgiden sonra gelelim Türk Telekom'un bu
en yeni tarife ile uygulamaya koyduğu en yeni numaralara.
Şehirlerarası Görüşmelerde:
Mart 2007 öncesindeki tarife ve Mart 2007 de uygulamaya giren
fakat daha sonra Danıştay tarafından iptal edilen tarifelerde
şehirlerarası görüşmeler için ücretlendirme periyodu 20 saniye idi.
Danıştay kararından sonra uygulamaya konan en yeni tarifede ise,
bu süre 60 saniye olmuştur..
Böylece kamuoyuna iptal edilen tarifedeki şehirlerarası indirim oranı korunmaya devam edildi şeklinde duyuru yapılmasına karşın gerçekte şehirlerarası görüşme ücretlerine
iptal edilen tarifeye göre %22 oranında zam yapılmıştır.
Her bir görüşme ortalamada eski tarifeye göre 20 saniye daha fazla ücretlendirilecek ve ortalama görüşme sürelerinin 90 saniye olduğu göz önüne alındığında ücretlendirme periyotlarındaki bu değişiklik %22 (20/90) zam anlamına gelmektedir.
GSM görüşmelerinde:
Mart 2007 öncesindeki tarife ve mart 2007 de uygulamaya giren ve iptal edilen tarifelerde GSM görüşmeleri için ücretlendirme periyodu 6 (altı) saniye idi.
Yeni tarife ile bu periyot altmış (60) saniyeye çıkarılmıştır.Böylece her bir görüşme ortalamada eski tarifeye göre 27 (30-3) saniye daha fazla ücretledirlecektir.
GSM aramalarının ortalama süresinin daha da kısa ve 60 saniye civarında olduğu göz önüne alınır ise, tüketici aleyhine yapılan"ücretlendirme periyodu" değişikliğinin %45 gibi çok yüksek oranda bir gizli zam etkisi olduğu görülecektir.
Milletlerarası Görüşmelerde:
Milletlerararası görüşmelerde ücretlendirme periyotları hem
Mart 2007 öncesinde hem de Mart 2007 tarifesinde 2 saniye ile
15 saniye arasında değişmekte idi.
Örneğin IV. Kademe Milletlerarası GSM aramalarında periyot 2 saniye, buna karşılık en ucuz milletler arası görüşme kademesi olan birinci kademe sabit telefon (PSTN)
görüşmelerinde ise 15 saniye idi.Yeni tarife ile tüm bu sürelerin sessiz sedasız 60 saniyeye yükseltildiği görülmektedir.
Eski uygulama ile 10 saniyelik IV.kademe milletlerarası görüşme yapan
bir abone tam on saniye olarak gerçekte yaptığı görüşme süresi kadar
ücretlendirilerek bu kademe için ilan edilen dakika ücretinin altıda birini
öderken,yeni tarife ile aynı görüşme için 60 saniyelik ücret ödeyecektir.
Bu şekilde milletlerarası görüşmelerde eski tarifeye göre ortalamada her
bir görüşme için IV.Kademe GSM aramaları 29 saniye daha fazla
ücretlendirilecektir.
Ücretlendirmenin eski tarifeye göre fazladan ücretlendirilen süresi
1.kademe sabit telefonlar için 22 saniye olmaktadır.Milletlerarası
görüşmelerin ortalama sürelerinin 90 saniye civarında olduğu
düşünüldüğünde, periyot süreleri ile oynanarak yapılan gizli zam oranları,
milletlerarası görüşmelerde %32 ile %24 arasında değişmektedir.
Kamuoyunda görüşmelerin dakika ücretinde yapılan indirimler duyurulurken,
bu indirimin çok büyük kısmını yok eden periyot ayarlamaları ile ilgili bilgi
"her nedense" verilmemiş, tam tersine sanki dakika bazlı ücretlendirmeden
saniye bazlı ücretlendirmeye geçiş hazırlığı varmış gibi bir de müjde
verilerek tüketici yanıltıcı gerçek dışı bilgiler verilmiştir.
Oysa, zaten yapılmakta olan saniye bazlı ücretlendirmeler kaldırılarak,
uygulama geriye götürülmüştür.
Bu açık bir kandırmacadır.Türk Telekom gibi cirosu 6 milyar dolar olan
bir kuruma yakışmamaktadır.
Yeni tarifenin Danıştay kararına aykırı yönlerine ve sabit ücret için ilan
edilen değerlerinin Tavan Fiyat tebliğine açıkça aykırı olan niteliklerine
bir sonrakı yazımda değineceğim.
Türk Telekom'un tarifesindeki oyunların sayısının çok olması, hepsinin birden anlatılması durumunda cidi anlamda bir anlaşılma ve kavrama problemi yaratmaktadır.
Anlaşılan Türk Telekom da bu güçlüğe güvenerek, her seferinde ince oyunlar
planlamakta ve kamuoyunun gözünden kaçırabileceğini düşünmektedir.
Ne de olsa hükümete verilen seçim öncesi söz tutulmuş, Telekom'un kalan
taksidi peşin olarak ödenmiştir.Şimdi ne yapıp yaparak bu paranın misli ile milletin cebinden çıkartılması için her türlü hile ve oyun denenmelidir.
Acı olan, sektörü denetlemek ve Etkin Piyasa Gücü olan operatörlerin
tarifelerini tüketici çıkarlarını ve piyasadaki diğer aktörleri de gözeterek
onaylamak ile yükümlü olan Telekomünikasyon Kurumu'nun siyasi
baskıları uyarak "gelene geçene geç" diyen bir anlayış içinde olmasıdır.
Anlaşılan Danıştay ve açılacak davalarda atanacak bilirkişiler, Türk
Telekomünikasyon pazarının regülasyonunda kurumdan çok daha
önemli roller üstlenecek,Telekomünikasyon Kurumu'nun bugünkü
üyeleri ise tarihe sık sık yargıdan dönen eylem ve işlemler ile anılacaklardır.
Saygılarımla.
