| |
 |
|
 |
Kürenin üç farklı noktasında üç farklı diktatörlük eğilimi mevcut...
Üçü de BOP ismi ile karikatürize edilen projenin üç önemli ayağı...
Ve üçünde de aynı anda yargı krizi yaşanıyor.
Bunlardan biri Pakistan...
1999 yılında sessiz bir darbe ile iktidara gelen Pakistan Devlet Başkanı Müşerref son günlerde hayli zor günler yaşıyor. Yolsuzluk suçlaması ile Müşerref'in "askıya aldığı" Başsavcı Muhammed Chaudry etrafında toplanan kalabalıklar meydanlarda
"Bush'un köpeği Müşerref"
diye bağırmaya başladılar bile. Chaudry son zamanlarda verdiği hükümet karşıtı kararlarla ; 9/11 sonrasında ABD'nin "terörle savaşına" verdiği destekle, hem kendi güvenlik-istihbarat altyapıları, hem de toplumu nezdinde bir denge tutturmaya çalışan Müşerref'i zor durumda bırakmıştı. Müşerref son günlerde; Afganistan sınırında, neredeyse özerkliğini kazanmış Wazaristan bölgesi üzerinde gerekli kontrolü sağlayamadığı için de ABD'nin eleştiri oklarını üzerine çekiyordu.
Müşerref'in yolsuzluk suçlamalarına "hodri meydan" diyen ve kendini savunacağını belirten Chaudry etrafında oluşan politik hareket sürgünde bulunan muhalefet liderlerini de hareketlendirdi. Ülkenin oligarşisinin parlak çocuklarından, Pakistan'ın milli sporu kriket yıldızı İmran Han bile İslamabad'da toplanan kalabalığa konuşurken;
"Bir askeri diktatöre karşı bir devrimin başlangıcına şahit olmaktan"
sözedip, ABD'ye "Pakistan'da demokrasinin gelişmesi için" destek vermesi ve Müşerref'e desteğini kesmesi çağrısında bulundu.
Anlayacağınız Pakistan'da "Bush'un köpeği" olmakla suçlanan Müşerref'in başında olduğu devlet yapısını, yargı ve oligarşi ayağı üzerinden birileri masayı sallamaya başladı bile.
Peki "Bush'un köpeği" zor durumda da, Bush farklı mı....
Onun da başı Adalet Bakanı; daha doğrusu Bush'a yeteri kadar sadık olmadıkları için görevlerinden alınan bölge savcıları konusu ile başı dertte.
3 Şubat 2005 tarihinde göreve Bush tarafından göreve atanan Gonzales; Adalet Bakanlığı'nı politikaya alet etmek ve savcıları "Demokratlara yönelik davaları yeterli şekilde takip etmemek" gibi gerekçelerle görevlerinden almakla suçluyor. Gonzales, ne kadar suçu, "görevden alınacak savcıları o belirledi, ben sadece onayladım" gibi gerekçelerle personel şefi Kyle Sampson'a atmaya çalışsa da; konuyu araştırmak için kurulan Senato komitesi Gonzales'in olaydaki dahli konusunda yalan söylediğinin ortaya çıkması durumunda artık Adalet Bakanlığı'nda kalamayacağının altını çiziyor.
Bush'un köpeği olmak veya olmamak çizgisinde ABD'de de farklı bir yargı krizi yaşanıyor.
Bush'un Türkiye'deki eşbaşkanı ile gözardı edilen bir benzerliği var.
İkisi de üstlendikleri misyon gereği değiştirmeye çalıştıkları devlet yapısının kilitlendiği noktaları aşmak için "vekaleten atama" yetkisini
kullanmak konusunda tereddüt etmiyorlar.
9/11 bahane edilerek çıkarılan "Vatanseverlik Yasası"(US Patriot Act), Bush'a Senato onay sürecini "bypass" ederek, sınırsız
süre için savcı vekilleri atama yetkisi tanıyor. Adalet Bakanlığı; Bush'a yeteri kadar sadık olmayan savcıları görevden alırken; biraz da bu yasaya güveniyor.
BOP'un eşbaşkanı Tayyip Erdoğan'la bu kadar iyi anlaşmasının arkasında bu "işini bilen tüccar" psikolojisinin payı ne kadar bilemiyoruz. Ama Tayyip Erdoğan'ın; İmralı'daki İT'e "sayın" demesinden , köpeğin kalitelisinden anladığını artık biliyoruz.
Tayyip Erdoğan'ın da aynen BOP'la bağlı olduğu başkanı Bush gibi devlet yapılarını aşmak için "vekaleten atama" konusunu nasıl suistimal ettiği ortada. Ülke vekaleten atanan bürokratlar ordusu ile yönetiliyor. Bir tarafta Senato; öbür tarafta Cumhurbaşkanlığı'nı bypass etmek için Bush ve eşbaşkanı aynı yönteme başvurmaktan hiç çekinmiyorlar.
Keza kaderin garip bir tecellisi; ikisinin de başı aynı dönemlerde aynı konular üzerinden ağrıtılıyor.
BOP'un Başkanı; "Başkan'ın köpeği" derken, BOP'un eşbaşkanı da yargıyı politik emellerine alet etmekle suçlanıyor.
Yaşanan son HSYK krizini özetlemeye gerek yok. Aynen ABD'de olduğu gibi;
mvecut iktidarın yargıya müdahalesi toplumsal boyutları da olan derin bir direnişle karşılaşıyor. Bu mücadelenin sosyal kitle kodlaması Cumhuriyet-antiCumhuriyet üzerinden yapılırken; "derin devlet" içerisindeki çatlaklar;
"federalistler", (AB tezine yakın, özerk eyalet sistemli; hinterlandını Ortadoğu olarak belirlemiş; etnisite politikaları ve hilafet kurumu üzerinden Osmanlı hayali kuranlar)
"yarı-federalistler" (İngiltere tezine yakın, Kenan Evren üzerinden dillendirilen, merkeze bağlı eyalet sistemi ile hinterlandını Orta Asya olarak belirlemiş yapı. Askeri bürokrasinin bir kesiminin mertçe arkasında duramadığı ama pazarlığını ABD ile yapıp, vebalini ustaca Tayyip Erdoğan'ın üzerine yıkacağı yapı )
ve
Enverist Cumhuriyetçiler (üniter yapıyı bozmadan Kerkük-Musul hayali kuranlar)
Cumhuriyetçiler" (üniter yapıyı bozmadan Anadolu'da derinleşmeyi savunanlar)
fay hatları üzerinden sürekli sallanıyor.
Yargı üzerinden bu mücadele ABD'yi üniterleştirme; Türkiye'yi federalleştirme sürecine denk düşüyor.
(Bkz: İran Üzerinden ABD'de Üniter; Türkiye'de Federal Dinamikler)
Yakından bakıldığında; Bush'un da, köpeğinin de , eşbaşkanının da bu mücadelenin harcanabilir unsurları olduğu dikkatli gözlerden kaçmıyor.
Kürenin üç yerinde yargıda yaşanan eşzamanlı çalkantı sanmayin ki tesadüfen oluyor.
B.G.
B.G.
|
 |
|
 |
|
