Ekonomi18 Mayıs 2006 00:00

"Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları" - Özcan Yeniçeri

Bazı itiraflar örtülü olayların perde arkasını ortaya çıkardıkları için önemlidir. Aslında itiraflardan bireysel ve duygusal olanlarının sosyal bir karakter kazanmasının çok da sağlıklı bir gelişme olduğu söylenemez. Toplumsal ve küresel sonuçları olan olayların perde arkasının anlaşılması ise sağlıklı bir toplum yaratılmasında çok önemlidir. Karmaşık olayların üzerindeki esrar perdesinin kaldırılmasında her bilgi kırıntısının, verinin ya da belgenin önemi hayatidir. Günümüzün küresel dünyasında bütün insanlığı ilgilendiren sosyolojik, ekonomik, kültürel ve siyasal sonuçların hangi siyasetlerin, kararların, duyguların ya da düşüncelerin ürünü olduğunu anlamak neredeyse dünyayı anlamakla eş değer hale gelmiştir. Özellikle küresel sonuçları olan olayların aktörlerinden bazılarının bir vicdan hesaplaşması sonucunda altında ezildikleri gerçekleri bir anda itiraf ederek sorumluluktan kurtulmaya çalıştıkları çok az görülmüştür. Bu bağlamda kendisi de bir ET olan John Perkins'in "Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları" isimli eserine paha biçmek mümkün değildir.naproxennatrium site naproxen kruidvatfusidinezuur voetschimmel fusidinezuur creme fusidinezuur acnesitagliptin phosphate and metformin hydrochloride read sitagliptin phosphate side effectscialis walgreen coupon cialis discount cialis coupon

Sermayenin şirketleri vasıtasıyla sahip oldukları iktidarı yoksul ve güçsüz uluslara karşı hangi stratejilerle, nasıl kullandıkları, bizzat işin içinde olan bir aktör tarafından ayrıntıları ile ortaya konmuştur. Büyük şirketler, uluslar arası bankalar ve işbirlikçi hükümetler arasında oluşturulan şirketlerin iktidarının (şirketokrasi) nelere kadir olduğu da bu kitapta ayrıntıları ile anlatılmıştır.
Açıkçası bugünün tek kutuplu dünyasının ürünü olan küreselleşmeyi; finansal işgalleri, askeri müdahaleleri, darbeleri, geri kalmışlıkları ve iç isyanları  Perkins'in bu kitabını okumadan anlamak çok zordur.
  
Perkins, büyük bir içtenlikle "ABD'de tek bir masum kişi var mı?" sorusunu kendi kendisine soruyor ve bunun cevabını da aşağıdaki biçimde veriyor. "Her ne kadar, en büyük kazancı ekonomik piramidin tepesindekiler elde ediyor olsalar da, milyonlarcamızın geçimi -doğrudan veya dolaylı olarak- AGÜ'lerin sömürülmelerine bağlı. Nerede ise tüm sanayimizi besleyen kaynaklar ve ucuz iş gücü Endonezya gibi yerlerden geliyor ve bunun çok azı geriye dönüyor. Dış yardım olarak verilen borçlar bugünün çocukların ve onların torunlarının birer rehine olmaların garantiliyor. Sırf bize olan borçlarını geri ödemek için, şirketlerimizin kendi doğal kaynaklarını talan etmelerine izin vermek ve eğitim, sağlık ve diğer sosyal hizmetlerinden vazgeçmek zorunda kalacaklar. Şirketlerimizin, elektrik santralleri, havaalanları ve sanayi siteleri inşa etmek için  bu paranın çoğunu zaten almış olmalarının bu denetlemede yeri yok. Çoğu Amerikalıların bundan habersiz olduğu mazereti masumiyeti gösterir mi? Bilgilendirilmemiş ve bilerek yanlış bilgilendirilmiş, evet -ama masum?".
Ekonomik tetikçilerin görüntülerinden duygularına; mesleklerinden davranışlarına kadar nasıl çalıştıklarını ve hangi yöntemleri uyguladıklarını da Perkins ünlü itiraflarında şöyle açıklar: "Biz ET'ler cin gibiyizdir; tarihten ders alırız. Bugün kılıç taşımaz, bizi diğerinden ayıran zırh ve ya giysiler giymeyiz. Ekvador, Nijerya ve Endonezya gibi ülkelerde yeri bir okul öğretmeni veya dükkân sahibi gibi giyinir, Washington ve Paris'te bir hükümet bürokratı veya bankacı gibi görünürüz. Alçak gönüllü, saygılı ve normal davranırız. Proje mahallerini ziyaret eder, yoksul köyleri dolaşırız. Fedakârlık taslar, yaptığımız o harika hayırsever işlerden yerel gazetelere söz ederiz. Hükümet komisyonlarının konferans masalarını, hesap çizelgeleri ve finansal tahminlerimiz ile donatıp, Harvard İşletme Okulu'nda makroekonominin mucizeleri hakkında ders veririz. Hep kayıt altında ve ortadayızdır. Daha doğrusu, kendimizi öyle gösterir ve öyle kabul görürüz. Sistem böyle çalışır. Gerekirse yasa dışı yollara da başvururuz; çünkü sistemin kendisi hile ve kandırma üzerine kurulmuştur ve sistem, tanım olarak yasaldır".
  
Perkins'in kitabını okumadan Türkiye'de bugün için olup biteni anlamak çok da kolay değildir.
  
İlgilenenler için kitapla ilgili bilgi: Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları, John Perkins, A.P.R.İ.L Yayınları, Telefon:03124185709..