Ortadoğu25 Nisan 2006 00:00

Türkiye-İran işbirliği zamanı - Hasan Ünal

Bu yazıyı sizler okurken, Rice, Ankara’ya gelmiş olacak. Konu İran. Amerika, yaklaşan İran operasyonu öncesinde Ankara’yı yakın markajda tutmaya çalışıyor. Bu aralar Washington’daki yetkililer Türkiye hakkında söylediklerine biraz daha itina göstermeye başladılar. Bütün bunlar yaklaşan İran operasyonunun ayak sesleri gibi...Diplomatik alanda İran da pek boş durmuyor gibi. İranlı diplomatların özellikle milletvekilleriyle birebir görüşmeler yaptıkları anlaşılıyor ki, bu, İran açısından olumlu bir tavır. Ayrıca İranlı yetkililerin değişik sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler yaparak kendi tezlerini anlattıkları da biliniyor. Yaklaşan fırtınada Ankara’nın Washington’un yanında tavır almasına mani olmaya yönelik bu İran faaliyetlerinin artarak devam etmesinde fayda var. Ne olursa olsun İran’a karşı harekete geçtiği zaman, kötülükler ülkesi görüntüsü veren Amerika ile Türkiye arasında ne siyasi ne askeri ne de diplomatik işbirliği olmaması ülkemizin menfaatinedir.discount drug coupons lilly coupons for cialis free discount prescription cardcialis manufacturer coupon drug coupon drug coupon cardnaproxennatrium site naproxen kruidvat

Türkiye’nin askeri, diplomatik ve siyasi manada destek vermediği bir ortamda girişilecek bir İran harekatı, Amerika’ya oldukça pahalıya malolacaktır. Bunun aksine bir siyasi tavır Türkiye’ye pek çok açıdan zarar verecek; Türk-İran ilişkileri onlarca yıl boyunca gergin hatta yer yer kavgalı olacaktır. Bu coğrafyada yaşayacak olan bu iki büyük milletin Amerika ve İsrail’in çıkarları uğruna birbirlerine girmelerinin hiç bir mantığı olamaz.
Türkiye-İran işbirliğinin daha sağlıklı bir şekilde devamı açısından İran’ın bazı adımlar atmasına ihtiyaç olduğu aşikardır. Şu anda AKP hükümetinin iktidarda olması ve bu hükümetin Amerika’ya karşı aşırı bir edilgenlik içerisinde bulunması sağlıklı bir işbirliği kurulmasının önündeki en önemli engellerden birisi olsa gerektir. Çünkü AKP hükümeti bir yandan İran’a ‘merak etmeyin, Amerika ile size karşı işbirliği yapmayız’ mesajları vermeye çalışıyor ve İranlıların Türkiye’den beklenti içine girmelerine sebep oluyor; öte yandan da aynı hükümetin unsurları Washington’a gidip ‘ne olur bizi biraz daha fazla kullanın’ anlamında sözler sarfediyorlar.
Bu puslu ortamda İran yetkilileri Türk halkını kazanmaya çalışmalıdırlar. Sadece hükümeti etkilemeye yönelik faaliyetleri yerinde olsa bile sonuçta istenilen etkiyi oluşturmayabilir. Bu açıdan bakıldığında, İran’ın son zamanlarda artan bir oranda PKK ile mücadele etmesi, bu mücadelede Türkiye ile işbirliğine önem verdiğini göstermesi oldukça yerindedir. Bu mücadelenin artan bir oranda devam ettirilmesi ve sadece konjonktürel olmadığı konusunda Türk halkının ikna edilmesi lazımdır. Ayrıca İranlı yetkililerin Kürdistan kurulması ve Irak’ın toprak bütünlüğünün bozulmasına karşı olduklarını her vesileyle Türk kamuoyuna da yönelik bir tarzda dile getirmelerinde fayda var.
İran’ın KKTC konusunda daha aktif ve tanımaya hazır bir durumda olduğunu göstermesi de Türk halkı üzerinde olumlu tesir yapacaktır. Bu konuda AKP hükümetinden bir talep gelmesini beklemek Tahran yönetimi açısından yanlış olur. Çünkü Tahran yönetimi bilmelidir ki, şu anda İran’la yeterince işbirliği yapılamaması ihtimalinin varolmasının sebebi zaten Amerika’ya kendisini kullandırtmak için gayret sarfeden AKP hükümetidir.
İran açısından AKP hükümetinden talep gelmeden KKTC’yi tanımak zor görünebilir. Ama tanımaya hazır olduğu değişik usullerle yapılabilir. Örneğin KKTC eski Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş başkanlığında bir heyet Tahran’a davet edilir ve bu heyetin KKTC’nin tanınması yönündeki talebine karşılık olarak, Tahran yetkilileri de buna hazır olduklarını açıklayabilirler. Böylece gerek KKTC’de gerkese Ankara’da iktidarda bulunan hükümetler bu yönde talepde bulunma konusunda zorlanmış olurlar.
Tahran yönetimi unutmamalıdır ki, İran’a karşı Amerika’nın yaklaşan hava harekatına karşı çıkan Ankara’daki hükümet değil, milletin kendisidir. Yapılan kamuoyu yoklamaları bunu fazlasıyla doğrulamaktadır. Ama hükümetin, İranlı yetkililere arada bir söylediği hoş sözlere rağmen, Amerika ile işbirliği yapmayacağının da hiç bir garantisi yoktur.