Dış Politika20 Nisan 2006 00:00

ABD çıldırmış gibi - Hasan Ünal

ABD Başkanı Bush&#8217;un, İran&#8217;ın nükleer silah imal etmesini engellemek için her yola başvurulacağını; gerekirse, nükleer silah bile kullanılacağını söylemesi çok tehlikeli bir yola girildiğini gösteriyor. <BR>Bu sütunda konuyu değişik veçheleriyle defalarca ele aldık. Ve, özetle söylemek gerekirse, Amerika&#8217;nın İran&#8217;a saldırmasının aksine ihtimale galebe çaldığını; çünkü, nükleer bir İran&#8217;ın bölgeyi siyaseten yeniden yapılandıracağını; bunun da özellikle Amerika ve İsrail&#8217;in çıkarlarına zarar vereceğini; dolayısıyla İran&#8217;ı vurmanın pek çok riski olmasına rağmen, Amerika açısından vurmamanın bedelinin çok daha ağır göründüğünü; bu sebeple İran&#8217;ın vurulması senaryosu doğrultusunda hesap yapmamız gerektiğini vurguladık.<div style="display:none">cialis 5mg prix en pharmacie <a href="http://cialis20mgsuisse.com/5mg/prix-en-pharmacie">cialis 5mg prix en pharmacie</a> cialis 5mg prix en pharmacie</div><div style="display:none">cialis forum <a href="http://blog.devparam.com/page/cialis-sarajevo-B6K.aspx">link</a> cialis bez recepta</div><div style="display:none">arcoxia 90 mg wikipedia <a href="http://www.speeddatingmixers.co.uk/blog/blog/page/Arcoxia-90" rel="nofollow">site</a> arcoxia cena</div><div style="display:none">cialis sample coupon <a href="http://bilgecammakina.com/pages.asp?Id=2">cialis coupon card</a> cialis manufacturer coupon</div>

Bu görüşlerimizi değiştirmeyi gerektirecek önemli bir hadise olmadı henüz. Bush’un dünkü açıklamaları bu tesbitleri teyit etmenin ötesinde Amerika’nın nasıl bir psikoloji içerisinde olduğunu da gösteriyor. Bu durumda Türkiye olarak nasıl bir politika izlememiz gerektiği üzerine kafa yormamız lazımdır.
Amerikan basını, AKP hükümeti ile Amerika’nın anlaştığını ve Türkiye’nin İran’a yönelik hava harekatında Amerika yanında yer alacağını ima eden, belirten yazılar yayımlıyorlar. AKP yetkililerinden aksine ve kesinlik içeren bir açıklama gelmiyor. Bu arada üst düzey Dışişleri mensupları ve MGK Genel Sekreteri, İran’ın nükleer çalışmalarından Türkiye’nin rahatsızlık duyduğunu ifade eden açıklamalar yapıyorlar.
Kamuoyuna bu açıklamalar yapıldığına göre Amerikan diplomatlarına da İran’ın durdurulması gerektiğinden dem vuruluyordur. Hatta bu konuşmalarda, laf,  İran’a karşı silah kullanılmasından Türkiye’nin memnuniyet duyacağına kadar uzatılıyorsa, buna da şaşırmamak gerekir. Ancak hükümet kanadından tavrımızın ne olduğu ya da olacağıyla ilgili kesinlik arzeden herhangi bir açıklama gelmemesi çok garip.
Öyle anlaşılıyor ki, İran tarafı, özellikle Başbakan Erdoğan’ın Amerika’nın yayında yer almayacağı ümidini taşıyor. Bu arada Batılı diplomatlar da Başbakan Erdoğan ile Abdullah Gül arasında görüş ayrılıkları olduğu fikrini yaymaya çalışıyorlar. Bakan Gül Amerika ve Batı dünyasını çok daha iyi anlıyormuş da; Başbakan Erdoğan yeterince anlamıyormuş. Bunun Türkçeye tercümesi, Bakan Gül bizimle birlikte hareket etmekten yana; ancak Başbakan Erdoğan aksine düşünüyor demektir.
Bu tavır çok basit manada iyi polis-kötü polis oyununa benziyor. Birisi İran’ı idare etmeye çalışırken, öteki, Batılı dünyaya ve hasseten Amerika’ya mavi boncuk dağıtıyor. Ancak hemen belirtmeliyiz ki, bu anlayış ve bu siyaset sonucunda Türkiye bir kez daha ne İsa’ya ne de Musa’ya yaranamayabilir. Vakitlice ve akıllıca bir siyaset belirlemek ve bunda da kararlılık göstermek zamanıdır.
Amerika bizim çıkarlarmızı Irak’ta yerle bir etti. Kürt devleti kurdurmak için hummalı bir faaliyet içerisinde. Bu arada Barzani ve Talabani’yi de üzerimize süren o. Irak’ta yaptığı vahşete sadece insani açıdan bakmak bile Amerika ile işbirliği yapmamak için yeterli. Ayrıca Ortadoğu’da ve hatta bütün dünyada yükselen Amerikan karşıtı hava ortadayken Amerika’nın basit bir taşeronu gibi İran konusunda Washington ile işbirliği yapmak mantıklı olamaz.
Bu düşünceler üzerine oturtulacak bir politikanın hem kamuoyuna deklare edilmesi hem de vakitlice Amerikalılara açık açık söylenmesi lazımdır. Böyle olursa bir takım riskler almış olacağız. Ama avantajlar da olacak. Biz bu coğrafyada onlarca sene boyunca İran ile kavgalı ve gergin ilişkiler içerisinde olmamalıyız. Aşırı mütereddit tavır yeni tezkere krizleri demektir. Ayrıca Amerika’ya şimdiden deklare edilecek bir tavır, İran’dan KKTC’nin tanınması başta olmak üzere, pek çok başka isteklerde bulunmamıza yardımcı olur. Mazaallah İran’ı vuracak uçaklar bizden kalkar veya bizim hava sahamızı kullanırsa, bunun bedeli izin verenlere çok ağır olur. Bizden söylemesi...