KİT''lerin önemi

Kamu iktisadi teşekkülleri yani kısa adıyla KİT''ler, adından anlaşıldığı gibi kamunun ortak mallarıdır.

Cumhuriyet''i kuran atalarımız, o günün yapısına en uygun olan ekonomik yapılanmayı seçti.

Bu yapılanma, o günün Türkiye''sine en uygun olan karma ekonomik yapılanma idi.

Devlet, özel teşebbüsün hiçbir şekilde altından kalkamayacağı sanayi atılımlarını gerçekleştirerek hızlı büyüme sürecine girdi.

Kurtuluş Savaşı''ndan ağır bedel ödeyerek çıkan Türk milleti kısa sürede örnek büyüme hızı yakaladı.

O günün koşullarında ve dünya ölçeğinde örnek gösterilen bu büyümeyi sağlayan kamu iktisadi teşekkülleri yani bugün yok pahasına elden çıkarılmaya çalışılan KİT''ler sayesinde olmuştu.

Burada unutulmaması gereken önemli nokta şudur: Bugün serbest pazar çığırtkanlığı ile gözden düşürülmeye ve bedavaya satılmaya çalışılan bu kuruluşlar yıllardır hammadde ve yarı mamul madde üreterek Türk özel teşebbüsünün gelişmesine de çok büyük katkılar sağladı. KİT''ler de birer iktisadi kuruluşlar olmasına karşın özel işletmelerle aynı kategoride değerlendirmek her zaman doğru olmaz.

Özel işletmeler sonuç olarak karlılık hesabı yaparlar ve kuruluş amaçları da doğal olarak karlılık amaçlıdır.

Uzun süreli zararlar özel işletmeler için kabul edilemez ve sürdürülemez.

İşadamları işletmelerin kuruluş amacını yerini ve zamanını tek bir amaç hedefleyerek belirlerler: En az risk ve en yüksek kar. KİT''ler yani kamu kuruluşları kar etmenin ötesinde çok daha önemli görev üstlenirler: Toplam fayda.

Konuyu örnekle açıklayalım: Bir devlet işletmesi düşünün, ülkenin çeşitli bölgelerinde mezbahaları bulunsun.

O yörelerde yetiştirilen hayvanları satın alıp kesen bu işletmeler bulundukları yörenin insanına iş ve aş sağlarlar.

Bu yapılan iş sosyal hizmet olup aynı zamanda devletin asli görevlerinden birisidir.

Bu mezbahaların hepsi kar etmeyebilir ama kar eden diğerleri zarar eden işletmeleri sübvanse ederler.

Kamu kuruluşları yani milletin ortak malları yine millete hizmet ederek asli görevlerini yerine getirir.

Bu hesaplama özel teşebbüs için geçerli değildir ve işletmecilik açısından kabul edilemez.

Yakın zamanda ülkemizde yapılan özelleştirmelerin sonucunda yaşananlar incelendiğinde ortaya çıkan sonuç bu anlattıklarımın en acı örnekleridir. Yeni özelleştirme faciası yaşamak üzereyiz.

80 yıllık bir birikim üç otuz paraya satılmak üzere.

Türkiye''nin en büyük işletmelerinden olan ve yarattığı istihdamla milli ekonomimizde önemli yeri olan Tekel satılmak üzere ihaleye çıktı.

Türk tütüncülüğü için hayati önemi olan ve asla zarar etmeyen bu milli kuruluşumuz neden satılacak? Kaç paraya satılacak? Bu sorulara akla yatkın cevap henüz verilmedi.

Verilmesi de pek mümkün değil.

IMF alacağını tahsil etme bahanesi ile veya yeni kredi verme koşulu ile her ülkeye özelleştirme adı altında böyle programlar dayatır.

Bu programların bir adı da güçlü ekonomiye geçiş programıdır.

Aslında bu programların gerçek adı yalan ve talan programlarıdır, çünkü uygulanan ülkelerde tam anlamıyla büyük iktisadi çöküşler yaşanmıştır.

Yılların birikimi milli kuruluşlar ve kamu kuruluşları değerinin çok altında Şyatla uluslararası sermayenin eline geçmiştir. Serbest pazar savunucuları kamu kuruluşlarını tekel olmakla suçlarken dünyada oluşan tekelleri nedense görmezden gelirler.

Örnek: Türk Tekel sigara ve içki üretir.

Bu faaliyetleri gerçekleştirirken aynı zaman da Türk tütüncülüğüne de katkı sağlar.

Kâr eder ve devlete çok büyük vergi öder.

En önemlisi kamunun yani milletin ortak malıdır.

Eğer Tekel özelleşirse ve bir uluslararası tütün karteline satılırsa ortaya çıkan durum yeni tekel ve üstelik yabancı tekel olmayacak mı? Bir anda piyasanın belirleyicisi konumuna gelen bu yabancı tekel için ''en yüksek kâr'' mı önemli olacak yoksa kamusal önemi olan ''toplam fayda'' mı? KİT ler bu ulusun alın teridir,emeğidir ve ortak mallarıdır.Seksen yılın birikimi bu işletmeler aynı zamanda Türk sanayisinin ve Türk özel teşebbüsünün de temelidir.Bu nedenlerle kıymetini bilmek ve korumak da ulusal bir görevdir...