Ekonomi Tıkırında ?

Bankaların sendikasyon ve seküritizasyon kredileri 15 milyar doları aştı

 

Bankaların, uluslararası bankalardan aldığı sendikasyon ve seküritizasyon kredileri bu yılın ilk dokuz aylık döneminde 5.7 milyar dolarlık büyümeyle 15.1 milyar dolara ka­dar çıktı. Söz konusu borçların 12.6 milyar dolarla büyük bölümü özel bankalara, 2 milyar doları ise kamu bankalarına ait bulunuyor.

 

Bankacılık sektörünün uluslararası bankalardan aldı­ğı sendikasyon ve seküritizasyon kredileri bu yılın ilk dokuz aylık döneminde 5.7 milyar dolar artarak 15.1 milyar dolara ulaştı.

 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerine göre bankacılık sektörünün 2004 yılı sonunda 5 milyar 334 milyon dolar olan ihraca­tın finansmanı amacıyla aldıkları sendikasyon kredi­lerine ilişkin borçları bu yıl eylül sonunda 7 milyar 738 milyon dolara yükselirken, seküritizasyon kredi­leri ise 3 milyar 677 milyon dolardan 6 milyar 885 milyon dolara kadar çıktı. İhracatın finansmanı amacı olmayan sendikasyon kredisi borçları ise 375milyon dolardan 459 milyon dolara kadar yükseldi.

Sektörün sendikasyon ve seküritizasyon kredisi borçlarının 12.6 milyar dolarla büyük bölümü özel sermayeli mevduat bankalarına ait bulunuyor.Bu yı­lın ilk dokuz aylık döneminde borçları 4 milyar 526 milyon dolar artan söz konusu bankaların uluslarara­sı bankalara 375 milyon dolarlık ihracat amaçlı ol­mayan, 6 milyar 52 milyon dolarlık ihracat amaçlı ve 6 milyar 135 milyon dolarlık da seküritizasyon kre­disi borcu bulunuyor.

Kamu bankalarının toplam borcu ise 2 milyar dolar olarak açıklandı. Söz konusu borcun 750 milyon dola­rını seküritizasyon, 1 milyar 249 milyon dolarını ise ihracatın finansman amacıyla alınan sendikasyonlar oluşturdu. Kamu bankalarının söz konusu borçlarında bu yıl 850 milyon dolarlık bir artış yaşandı.

 

Yabancı sermayeli mevduat bankalarının sendikas­yon ve sekürütizasyon kredisi borcu bulunmuyor. Buna karşılık kalkınma ve yatırım bankalarının ise 520 milyon dolarlık sendikasyon borcu bulunduğu belirlendi.

 

Sıcak para 2005'te yüzde 59.5 kazandı

 

2004 yılı aralık sonundaki kurdan YTL'ye çevrilerek İMKB'de degerlendirilen yatırımlar 2005 yılının tamamında dolar bazında yüzde 59.5 oranında kazandı. Sıcak paranın Devlet iç borçlanma senetlerinden elde ettigi dolar bazındaki getiri ise vadelerine göre yüzde 16.6'yla yüzde 25.6 oranları arasında değişti. 2004 yılı sonunda dolarını YTL'ye çevirip vadeli YTL mevduata yatıranlar  ise 2005    yılının   tamamında   yüzde 17.88'le yüzde 18.4 arasında deği­şen oranlarda kazanç elde etti.

YTL'deki değerlenme ve YTL cinsinden yatırını araçlarının diğer paralara göre nispeten yüksek seyreden reel getirisi sıcak paranın 2005 yılında Türkiye'de dolar bazında yüzde 59.5'e ulaşan oran­larda getiri elde etmesine yol açtı.

 

ANKA'nın yaptığı hesaplamaya göre 2004 yılı aralık sonunda YTL'ye dönüştürülüp bir yıl sürey­le hisse senetlerinde tutulan "sıcak para", hem dö­viz kurundaki düşüş hem de hisse senedi fiyatların­daki yüksek oranlı artışlar nedeniyle 2005 yılının tamamında dolar  bazında  yüzde  59.5 oranında getiri sağladı.

 

2004 sonundaki kurdan 1331 YTL ola­rak YTL'ye dönüştürülen 1000 dolar, bir yıl süreyle Borsa'da tutulduktan sonra 2005   sonunda  Borsada  2140  YTL'ye ulaştı.  2005 yılı sonunda 1.3418 YTL olan  kurdan  dolara  çevrildiğinde  ise 1594.9 dolarlık bir değere ulaştı.

 

Borsa'daki sıcak para 34 milyar dola­ra yaklaştı

 

Yabancı yatırımcıların 2004 yılı sonun­da hisse senetlerinin Borsa'daki değeri.

15 milyar 408 milyon dolar olarak hesaplanmıştı. Hisse senetlerindeki yüksek getiri ve yabancıların alımları dolayısıyla yabancıların hisse senetlerinin Borsa değeri 2005 sonu itibariyle 33 milyar 612 milyon dolara ulaştı.

 

Dibs portföyü yüzde 77.2 arttı

 

Sıcak paranın Devlet iç borçlanma senetlerinden elde ettiği getiri ise vadelerine göre yüzde 16.59'la yüzde 25.58 arasında değişen oranlarda gerçekleşti. 2005 yılında üç ay vadeli Devlet iç borçlanma kağıtlarında tutulan 1000 dolar 1165.8 dolara çıktı. Altı ay vadeli Hazine kağıtlarında 1178.18 dolara, dokuz ay vadelide 1199.72 dolara, 12 ay vadeliler­de 1210.21 dolara ve 15 ay vadelide ise 1255.77 dolara ulaştı. Buna göre, üç ay vadeli DİBS'lerde tutulan sıcak para 2005 yılında dolar bazında yüz­de 16.59, altı ay vadelilerde yüzde 17.82, dokuz ay vadelide yüzde 19.97, 12 ay vadelide yüzde 21.02 ve 15 ay vadelide ise yüzde 25.58 oranında getiri sağladı.

Türkiye'de yabancıların 2004 sonunda 9 milyar 662 milyon dolar değerinde YTL cinsinden DİBS portföyü vardı. Söz konusu portföy 16 Ara­lık itibariyle yüzde 77.2 oranında artarak 17 milyar 119 milyon dolara kadar çıktı.

Geçen yıl sonunda dolarını YTL'ye çevirip mevduata yatıranların dolar bazındaki ka­zancı ise yüzde 17.88'le yüzde 18.43 oran­ları arasında değişti.

2005 yılında dolarını YTL'ye çevirip bir yıl süreyle bir ay vadeli YTL mevduatta çevirenler yüzde 18.05, üç ay vadelide tu­tanlar yüzde 18.43, altı ay vadelide tutan­lar yüzde 18.15 ve bir yıllık mevduta yatı­ranlar da yüzde 17.88 oranında kazanç el­de etti.

 

Tüketim malı ithalatı 31 milyar doları aştı

 

Türkiye, 2005 yılının 11 aylık dönemindeki tüketim malı ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14.8 oranında artarak 31 milyar 315.3 milyon dolara ulaştı.

Türkiye'nin 2005 yılının 11 aylık dönemindeki tü­ketim malı ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14.8 oranında arttı. Tüketim malı ithalatı 31 milyar 315.3 milyon dolara ulaştı.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) dış ticaret verilerine göre, Türkiye'nin kasım sonu itibariyle 11 aylık dönemdeki tüketim malı ithalatı geçen yı­lın aynı dönemine göre yüzde 14.8 oranında arta­rak 31 milyar 315.3 milyon dolara ulaştı. Türkiye, geçen yıl ocak-kasım döneminde 27 milyar 276 milyon dolarlık tüketim malı ithal etmişti.

Ocak-kasım dönemindeki tüketim malı ithalatının yüzde 29.9'una denk gelen 9.4 milyar dolarlık kıs­mını yarı dayanıklı tüketim malları oluşturdu. Da­yanıklı tüketim malları ithalatı ise 6.1 milyar do­larla tüketim malları ithalatının yüzde 19.5'ine denk geldi. Binek otomobilleri ithalatı ise toplam tüketim malları ithalatının yüzde 12.6'smı oluştur­du. Söz konusu dönemde toplam 3.9 milyar dolar­lık binek otomobili ithal edildiği belirlendi.

Esası yiyecek ve içecek olan işlenmemiş tüketim malları ithalatı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27.4 oranında artarak 2.9 milyar dolara ulaş­tı. Söz konusu ithalat kaleminin toplam tüketim malları ithalatının yüzde 9.2'sine denk geldiği be­lirlendi. Esası yiyecek ve içecek olan işlenmiş tü­ketim malları ithalatının ise yüzde 31.5 oranında artarak 2.6 milyar dolara ulaştı. Esası yiyecek ve içecek olan işlenmiş tüketim malları ithalatı top­lam tüketim malları ithalatının yüzde 8.4'ünü oluşturdu.

Toplam tüketim malları it­halatı içinde yüzde 3'lük bir paya sahip olan benzin ithalatının ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 71.1 oranında arttığı belir­lendi. Geçen yıl ocak-ka­sım döneminde 551.6 mil­yon dolar olan benzin it-

halatı bu yılın aynı döneminde 944 milyon dolar olarak gerçekleşti. Toplam tüketim malları ithalatı­nın yüzde 0.4'ünü oluşturan sanayi ile ilgili olma­yan taşıma araç ve gereçleri ithalatının ise yüzde 54.4 oranında artarak 134.9 milyon dolara ulaştığı belirlendi.

Aylara göre tüketim malı ithalatı

2005 yılının 11 aylık döneminde sadece ocak ayın­da geçen yılın aynı ayma göre yüzde 1.6'lık bir ge­rileme yaşandı. Diğer aylarda ise tüketim malları ithalatında sürekli bir artış eğilimi olduğu belirlen­di. Tüketim malları ithalatında en yüksek artışın ise yüzde 48.5'le Şubat ayında yaşandığı belirlendi.

2004 yılının ocak ayında 2.4 milyar dolar olan tü­ketim malları ithalatı yüzde 1.6 gerileyerek 2.3 milyar dolara düştü. 2004 yılı şubat ayında 1.8 mil­yar dolar gibi düşük bir düzeyde bulunan tüketim malları ithalatı yüzde 48.5'lik artışla 2.6 milyar do­lara, mart ayında yüzde 18.3'lük artışla 2.6 milyar dolardan 3 milyar dolara, nisan ayında yüzde 18.3 oranında artarak 2.4 milyar dolardan 2.9 milyar do­lara, mayıs ayında da yüzde 18.9 oranında artarak, 2.3 milyar dolardan 2.6 milyar dolara ulaştı.

Tüketim malları ithalatı 2005 yılının haziran ayın­da bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15.7 oranında artarak 2.4 milyar dolardan 2.8 milyar dolara, temmuz ayında yüzde 5.9 oranında artarak 2.7 milyar dolardan 2.9 milyar dolara, ağustos ayında da yüzde 16.7'lik artışla 2.3 milyar dolar­dan 2.6 milyar dolara çıktı. Eylül ve ekim ayların­da ise tüketim malları ithalatında önemli bir artış yaşandı. Tüketim malları ithalatı 2005 yılı eylül ayında yüzde 23.6 oranında artarak 2.7 milyar do­lardan 3.4 milyar dolara, ekim ayında yüzde 12.9 oranında artarak 2.9 milyar dolardan 3.3 milyar

dolara ulaştı. 2005 yıl kasım ayındaki tüketim malı itha­latı ise geçen yılın aynı dö­nemine göre yüzde 0.6'lık artışla neredeyse geçen yılın kasım ayındakiyle aynı sevi­yede gerçekleşti. 2005 yılı kasım ayında 2.8 milyar do­larlık tüketim malı ithalatı gerçekleştirildi.

 

Türkiye bu yıl 34.7 milyar dolar dış borç ödeyecek

 

Hazine, 2006 yılında kamu ve özel sektörün yapacağı orta ve uz un vadeli dış borç faiz ve anapara ödemelerini 34.7 milyar dolar olarak açıkladı Ödemenin 18.1 milyar dolarını kamu sektörü, 16.6 milyar dolarını ise özel sektör yapacak.

Özellikle IMF'ye yapılan 8 milyar doların üzerinde­ki ödeme nedeniyle yoğun bir orta ve uzun vadeli dış borç ödemesi yapılarak geride bırakılan 2005 yı­lından sonra Türkiye aynı tempoda dış borç ödeme­ye 2006 yılında da devam edecek.

Hazine Müsteşarlığı, bu yıl, kamu ve özel sektör tarafından yapılacak orta ve uzun vadeli dış borç ödemelerinin toplamının 34 milyar 709 milyon do­lar olarak tahmin etti. Bu ödemenin tek başına 6 milyar 734 milyon dolarını faizler oluşturuyor. 27 milyar 974 milyon doları ise anaparadan oluşuyor.

Buna göre gelecek yıl Hazine ve KİT'ler, Türkiye Kalkınma Bankası ve Eximbank ile yerel yönetimler de dahil toplam kamu sektörü dış borç ödemesi 18 milyar 82 milyon dolar olarak öngörüldü. Kamu sektörünün bu ödemelerinin 17 milyar 185 milyon do­larlık kısmını Hazine Müsteşarlığı gerçekleştirecek. Eurobond ve IMF'ye geri ödemelerle birlikte top­lam 12 milyar 894 milyon dolarlık anapara, 4 milyar 291 milyon dolarlık da faiz ödemesi bulunan Ha­zine bu ödemelerinin 8 milyar dolara yakın kısmı IMF'ye yapılacak.

Dış borç stokunun büyüklüğü açısından geçen yıl ilk kez kamu sektörünü geride bırakan bankalar ve di­ger özel sektör kuruluşları, giderek orta ve uzun va­deli dış borç servisinde de kamu sektörüne yaklaşmaya başladı. Özel sektör bu yıl 14 milyar 355 mil­yon doları anapara, 2 milyar 271 milyon doları da faiz olmak üzere toplam 16 milyar 626 milyon do­lar dış borç ödemesi yapacak.

Toplam dış borç servisinde kamu sektörünün geri­sinde kalmakla birlikte   özel sektör   bu yıl ilk kez

anapara geri ödemesinde kamu sektö­rünü geride bırakacak. Kamu sektö­rünün 13 milyar 619 milyon dolar dış borç anapara ödemesi yapacağı 2006'da özel sektörün anapara geri ödemeleri 24 milyar doları aşacak.

 

Yıllık dış ticaret açısı 42.5 milyar dolara ulaştı

 

Türkiye'nin kasım sonu itibariyle yıllık ithalatı 115 milyar dolarla rekor düzeye ulaştı. Yıllık ihracat ise 72.5 milyar dolarda kaldı. Kasım sonu itibariyle son bir yıllık dönemde dış ticaret hacmi 187.5 milyar dolar olurken, dış ticaret açığı ise 42.5 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Türkiye'nin kasım sonu itibariyle 12 aylık ithala­tı 115 milyar dolarla rekor kırdı.

Yıllık ihracat ise 72.5 milyar dolarda kaldı. İtha­lattaki artışa bağlı olarak yıllık dış ticaret hacmi­nin 187.5 milyar dolara ulaştığı kasım ayı sonu itibariyle yıllık dış ticaret açığı ise 42.5 milyar dolarla şimdiye kadarki en yüksek seviyesine ulaştı.

ANKA'nın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve­rilerinden yaptığı belirlemeye göre, kasım sonu itibariyle son bir yıllık dönemde 71.5 milyar do­larlık ihracat gerçekleştirildi.

Yıllık ithalat ise 115 milyar dolar seviyesine çık­tı. Böylece dış ticaret hacmi yıllık bazda 187.5

milyar dolar oldu. Yıllık dış ticaret açığı ise 42.5 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Geçen yılın kasım sonu itibariyle yıllık bazda ih­racat 61.2 milyar dolar, ithalat ise 97.5 milyar do­lar seviyesinde bulunuyordu.

Ticaret hacminin 156.5 milyar dolar olduğu söz konusu dönemde dış ticaret açığı ise 34.1 milyar dolar olarak gerçekleşmişti.

İthalatın ihracatı karşılama oranı

İthalattaki artışa bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı da geriledi. Kasım sonu itibariyle yıllık ithalat geçen yılın kasım ayındaki yıllık it­halata göre yüzde 20.7 oranında arttı. Yıllık ihra­cattaki artış ise yüzde 18.6 düzeyinde kaldı.

Buna göre kasım sonu itibariyle son bir yıllık dö­nemde ihracatın ithalatı karşılama oram yüzde 63.1 olarak gerçekleşti.

Geçen yılın kasım sonu itibariyle yıllık ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 64.2 düzeyinde bu­lunuyordu.