Biliyorduk - Mahir Kaynak

Şemdinli’deki olaylardan sonra yetkililerin ne söyleyeceğini merak etmedim ve söylediklerinden de hiç etkilenmedim. Ne söyleyeceklerini herkes önceden biliyordu zaten. Sorumlular yakalanacak ve cezalandırılacaktı ve işin ucu kime kadar uzanıyorsa uzansın taviz verilmeyecekti. Ancak olay adalete intikal ettiği için yorum yapmak ve adaleti etkilemek istemiyorlardı. Her olayda duyduklarımızdan ne bir fazla ne bir eksik vardı. Tek düşündüğüm şey bir ülkeyi yönetmenin ne kadar kolay olduğuydu. Ülkemizde herkesin kendini devleti yönetmek için yeterli saymasının nedeni bu olmalıydı.

Hastane önünde öldürülen bir doktor için nasıl bir tavır alınmışsa benzeri sergileniyordu. Aralarında bir fark olması gerektiğini düşünenler komploculardı. Zaten başka ne yapılabilirdi?

Oysa bir ülke ancak öngörüsü olan kişiler ve kurumlarca yönetilebilir. Bir ülkenin geleceğini etkileyebilecek bir gelişmeyi sürpriz olarak karşılıyorsanız zaten o ülkeyi yönetmiyorsunuz demektir. Bir olayı önceden bilmek için falcı olmak gerekir ama gelişmelerin yönünü tahmin etmek için buna gerek yoktur. Türkiye’de bir çatışma ortamının yaratılmak istendiğini görmemek için bilgisizlikten öte ilgisiz de olmak gerekir. Üstelik Şemdinli’deki olay adeta davul zurnayla geldi.

Olayları değerlendirirken kullanılan metot yanlıştır. Failler yakalanacak, sorgularından elde edilen bilgiler ışığında olayın niteliği ve sebebi anlaşılmaya çalışacaktır. Bu yolla doğruya ulaşma ihtimali sıfırdır ama ülkemizde bunun dışında bir yol da bilinmemektedir. Gazetelerde okuduğum bir yorumu değerlendirerek neyi kastettiğimi daha iyi anlatabileceğimi sanıyorum. Bu bölgede uyuşturucu ticaretinin yaygın olduğu ve bunun bir rant paylaşımındaki anlaşmazlıktan doğabileceği söyleniyor. Söylenenler doğru ama yorum yanlıştır. Yasa dışı yollardan para kazananlar hem zenginleşir hem de bir köle haline gelirler. Onlarla birlikte hareket edenler ya da yapılan işlerden haberi olanlar bu işten rant elde edenleri istediği gibi kullanırlar. Bir gizli servis için en verimli alan bu kişilerdir ve onları, kendi kimlikleri içinde, kullanırlar. Eğer eylemi yapanların rant amacıyla bu işi yaptığı sonucuna varılırsa bu vahim bir hata olur.

Bu durum ülke için genel bir tehdide dönüşmüştür. Ben kimsenin yaptığı yolsuzlukla ilgilenmiyorum ama yolsuzluklara karışanların başkalarından aldıkları emirleri uygulamak zorunda olan robotlara dönüşmesinden kaygı duyuyorum. Yasa dışı gelir sağlayanların ülke yönetiminde oynadıkları rol arttıkça tehlike daha ciddi hale gelmektedir.

Böyle bir olayla karşılaşıldığı zaman siyasi bir mesaj vermek gereklidir. Suçluların yakalanacağı ve cezalarının verileceğinin söylenmesinin hiçbir anlamı yoktur.

Ayrıntılı bir analize girmeden şunları söyleyebiliriz: Basit bir zabıta olayıyla karşı karşıya değiliz. Bölgedeki siyasal gelişmelerle ilgili ve oradaki egemenliği etkiyecek sonuçlar doğabilecektir. İlk aşamada bölgedeki siyasi güç şekillenmiş şimdi askeri gücün tasfiyesine çalışılmaktadır. Olayın seyri doğal sayılamaz ve ele geçen deliller önceden hazırlanmış olduğu izlenimini yaratmaktadır. Bir operasyona aleyhte kullanılabilecek bir sürü dökümanla birlikte gitmek anlaşılamaz ve bu durum operasyonu düzenleyenlerin, kullanılan kişilerin bağlı olduğu yerden farklı bir adreste olduğu anlamına gelir.

Dünkü yazım meselenin iç boyutunu göz ardı eden ama bir koyundan çıkacak ikinci postun ne olabileceğini irdeliyordu ve Avrupa’ya uzanabilecek etkiler konusunda ikaz anlamındaydı ama bu iç gelişmelerin önemsiz kalacağı anlamı taşımaz.

Bir yandan adalet görevini yaparken diğer yandan oluşacak siyasi sonuçları değerlendirmek ve bunun büyük boyutlu olacağını anlamak gerekir. Karşı tedbirler ancak siyasi tavır ve yaratılan sonuçları etkisiz kılacak davranışlar olabilir. TSK’yı suçlayacak bir sonuç operasyonu yapanların başarılı olduğu anlamına gelir.