Türk Telekom kurtulabilir – Yiğit Bulut
Danıştay'ın, 'Telekom kararında' ince eleyip, sık dokuması daha basit ifadesiyle; konuya detaylı şekilde yaklaşarak son olarak 'değer tespiti ile ilgili gerekçeleri istemesi' hepimizi bir kez daha umutlandırdı. Sonucu beklerken konuyu irdelemek ve özellikle 'neden satıldığını' bir türlü anlamadığım Türk Telekom gerçeğine soru-cevap yöntemiyle farklı noktalardan bakmak istiyorum. Soru 1: Türk Telekom neden satılıyor? Açık söylemek gerekirse ben de neden satıldığını anlamış değilim. Çevremizdeki telekom şirketleri hızla büyüyüp gelişmekte olan diğerlerini satın alırken (en güzel örnek yüzde 50'den fazlası düzenli etaplarla halka arz edilen Yunan Telekom şirketinin yeni Avrupa ülkelerinin şirketlerini ele geçirme operasyonu) bölgede 'merkez olma iddiasında' olan Türkiye'nin şirketi daha önce 'sabit hat işletme tecrübesi olmayan' bir şirkete satılıyor. Sebep? cialis forum cialis bez recepta cialis bez receptasitagliptin phosphate and metformin hydrochloride gedave.ro sitagliptin phosphate side effects
Rasyonel bir açıklama yok. Bill Gates öyle istiyor.
Soru 2: Kendileri gibi olmak iddiasında olduğumuz AB ülkelerinde 'bizim gibi' bir blok satış var mı? Kesinlikle yok. İşte örnekler;
- Fransa: yüzde 62.2'si halka açık, kalanı kamuda,
- Avusturya: Yüzde 70'i halka açık, gerisi kamuda,
- Almanya: Yüzde 62'si halka açık, gerisi kamuda,
- İngiltere: Yüzde 100'ü halka açık,
- Danimarka: Yüzde 73'ü halka açık,
- Hollanda: Yüzde 85.8'i halka açık,
Soru 3: Türk Telekom ucuz mu satıldı? Kimilerine göre ilk satışta Tüpraş için ortaya çıkan ilk fiyat da iyiydi. Sonrasında 4 katı değere satıldı (1,5 yıl sonra)... Telekom için ilk algılamada fiyat iyi görünse dahi detaylı bakınca gerçek böyle değil. Telekom'un 1/7'si kapasitesinde olan Yunan Telekom'un yüzde 10'u 1 milyar dolara halka arz edildi, toplam değeri 10 milyar dolar. Fas Telekom 7 milyar doları aşan piyasa değeri ile işlem görüyor. Bu şirketlerin 'Türk Telekom ile kıyaslanması' dahi mümkün değil.
Soru 4: Telekom'un elinde GSM şebekesi var mı? Telekom'un değeri hesaplanırken, yüzde 40'ına sahip olduğu GSM şebekesinin en az 2,5 milyar dolar edebileceği konuşulmuyor bile. Peki bu rakam nereden çıkıyor? Bu çok zor değil; Turkcell'in yaptığı anlaşmalarda 10 milyar dolar üzerinde fiyatlandığını (piyasa değeri ortalaması da aynı sonucu verir) ve Türk Telekom'un kendi şebekesi ile birleştirerek yüzde 40'ına sahip olduğu GSM şirketinin de abone sayısı olarak Turkcell'in dörtte biri olduğunu varsayarsak, Telekom'un payına düşen en az 1 milyar dolar.
Soru 5: Alıcı firma 2-3 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı. Bu paranın hepsi kasasından mı çıkacak? Olaya farklı açıdan bakalım; yetkililer, şirketin satış sonrası yüzde 45 payının hâlâ devletin elinde olduğunu ve dolayısıyla edilecek kârın yüzde 45'ini alacaklarını söylüyorlar. Peki ya Telekom kâr etmez hatta zarar gösterip devamlı yeni yatırım kararı alırsa? O zaman devlet içine devamlı para mı koyacak? Türkiye'nin en yüksek kurumlar vergisini ödeyen Telekom bu durumda tarif edildiği gibi kamu yararı adına özelleştirilmiş mi olacak? Bu çıkarım sonrası ana soruya dönelim: Yatırım kararı alınırsa tutarın yüzde 45'i devletin kasasından çıkacak. Daha açık ifadesi; para almayı uman devletimiz, Telekom'un kasasına para koymaya devam edecek.
Soru 6: Satış bozulursa bir daha satılamaz mı? Yukarıda 'AB'nin baba ülkelerinde' nasıl halka arzlar olduğunu siz de okudunuz. İptal olursa, daha iyi bir modelle daha yüksek fiyattan halka arz edilebilir.
Sonuç: Konuyu 'sermaye ırkçılığı', 'iptal olursa kriz çıkar' gibi 'extreme' noktalara taşımaya gerek yok. Özelleştirmeye karşı değiliz ama bu yönteme ve sonrası yapılan 'tek şansımız' propagandasına sonuna kadar karşıyız. Malımızı satarız ama böyle bir 'oldu da bitti' algılaması içinde değil.