ABD''nin dağlardaki dostları - Hasan Ünal

Yukarıdaki satırlar Neewsweek dergisinden alındı. Iraklı Kürtlerin ''konukseverliğinin'' aslında ''bencillikten uzak olmadığını'' ve kendi amaçlarını ilerletme niyetinden kaynaklandığını kaydeden dergi, Kürtlerin, Saddam Hüseyin''in devrilmesinden sonra ''daha iyi korunmak için ABD ile daha yakın bir ittifak hayal ettiğini'' yazdı. Newsweek, ABD''nin, Irak''ta Sünniler ve Şiilerin yanı sıra, aralarında Türkiye''nin de bulunduğu komşu ülkelerin tepkilerini göz önüne aldığını ve ''muhtemelen bu noktada Kürtlerin önerdiklerinin, ABD''nin kaldırabileceğinin ötesinde bir teminat anlamına geldiğini'' kaydetti.

Türkiye gerçekte varolmayan AB perspektifi için çırpınırken Irak''ta bunların yaşanması şaşırtıcı değil. Zaten bizim AB sürecinde mümkün olduğu sürece tutulmamızdan yana tavır koyan ABD''nin temel isteği de buydu. Biz AB beklentisiyle uyuşturulduğumuz oranda ABD''nin Kürt gruplarla birlikte Irak''ın kuzeyinde yaptıklarına karşı direnebilecek güç ve yeteneği kendimizde göremiyoruz. Bir yandan Amerika''nın gücü karşısında hipnotize olmuş kurumlar; öte yanda Amerika ile adeta işbirliği içinde hareket eden siyasilerden başkası da beklenemez.

Öyle görünüyor ki, senaryonun bundan sonraki aşaması mümkün olan en kısa zamanda Irak''ta bir iç savaş çıkmasını sağlamak. Son zamanlarda Kürt gruplarla Iraklı Şii liderler arasında yaşanan gerginlik bu yöndeki gidişatı hızlandırabilir. Ancak Irak''ta Amerika ve Kürt gruplarının isteklerinin gerçekleşebilmesi için patlak verecek iç savaşta Sünniler ile Şiilerin kıyasıya birbirlerini öldürmelerini temin etmektir.

Çünkü Irak üçe kolaylıkla bölünebilir; ama ikiye bölünmesi imkansız derecesinde zor olur. Daha açık bir ifadeyle, eğer Irak''ta Şiilerle Sünniler birbirlerinin boğazına sarılır ve savaşa tutuşurlarsa, o zaman Kürt grupların kuzeyde kendilerini sağlama almaları ve bu yaptıklarına meşruiyet kazandırmaları daha kolay olur. Ama şu ana kadar meydana gelen hadiseler göstermiştir ki, bütün tahriklere rağmen Sünni ve Şii liderler birbirlerine karşı silah kullanmaya fazlaca istekli görünmemektedirler.

Sünni ve Şii Arapların asgari düzeyde birliktelik ve Iraklılık bilinci göstermeleri halinde kuzey bölgelerinde bir Kürt devleti kurmak epey zorlaşacaktır. Üstelik böyle bir girişim Türkiye''deki yönetim eksikliği ve hatta bu konudaki kafa karışıklığına rağmen mümkün olmayacaktır. Arapların asgari derecede birlik oldukları bir senaryoda Iraklı Kürtlerin kendi başlarına ve/veya Amerika ve hempalarıyla devlet kurabilmeleri ancak ve ancak Türkiye''nin böyle bir devletin kurulmasına aktif destek vermesiyle söz konusu olabilir.

İran, Suriye ve diğer bütün Arap devletlerinin karşı çıkacağı böyle bir oluşumun gerçekleşmesini sadece ve sadece Türk devletinin aktif desteği dengeleyebilir. Ama her halde Türkiye''nin böyle bir senaryonun içinde olması ve/veya buna destek vermesi düşünülemez. Amerikan yetkililerine atfen yaptığı zorluklara ait analizinde Newsweek, bu hususların altını çiziyor olsa gerekir.