Asya14 Şubat 2005 00:00
Rusya'dan Batılı tekellere darbe!
Rusya hükümeti, özellikle ABD sermayesini hedef alan yeni bir hamle yaptı. Hükümetin, ülkenin en önemli doğal kaynaklarına yabancı sermayenin girmesini engelleyeceği açıklandı. Batılı gözlemciler, bunun, “Vladimir Putin liderliğindeki Kremlin’in izlediği milliyetçi politikanın en dikkat çekici yanı olduğunu” belirttiler. İngiliz gazetesi Financial Times’da önceki gün yer alan habere göre, Rusya Doğal Kaynaklar Bakanlığı, bu yıl içinde stratejik petrol ve maden kaynakları için açılacak ihalelere girme şartlarını değiştirdi. acheter viagra en ligne canada acheter viagra en ligne canada acheter viagra en ligne canadaescitalopram i alkohol go escitalopram i alkohol
Buna göre, ihalelere girecek şirketlerde, en az yüzde 51 hissenin Ruslara ait olması şartı aranacak. Böylelikle; ExxonMobil ve ChevronTexaco gibi dev Amerikan tekellerinin Rus petrol rezervlerine girmesi zorlaşacak. Karar, yüzde 50’si İngilizlere ait olan TNK-BP şirketini de olumsuz etkileyecek.
Petrol devleri
zor durumda
Financial Times, yabancı sermayeye kısıtlama getiren karardan etkilenecek ihaleleri şöyle sıraladı:
l Rusya’nın uzakdoğusundaki Sakhalin-3 petrol sahası. Amerikalı Exxon ve Chevron şirketleri, bu petrol sahasını işletmek istiyordu. İngiliz-Rus şirketi TNK-BP ve Fransız Total da bu alana ilgiliydi.
l İngiliz Fleming Hanedanı’nın işletmek istediği altın rezervleri
l Çin şirketlerinin ilgi duyduğu bakır madenleri
Sebep
‘stratejik önem’
Bu önlemler ile birlikte Putin hükümeti, ülke ekonomisinin stratejik unsurları üzerindeki denetimini sıkılaştırmış oluyor. Geçtiğimiz hafta içinde de, Alman Siemens’in, Rus mühendislik şirketi Power Machines’i satın almasına izin verilmemesi gerektiği dile getirilmişti. Yetkililer, bu şirketin stratejik öneme sahip olduğuna işaret etmişlerdi.
Doğal Kaynaklar Bakanlığı’ndan bir yetkili, amaçlarının Rusya’nın çıkarlarını korumak olduğunu belirtti. Yetkili, “Yabancı şirketler, sırf kapitalizasyonlarını artırmak için ellerinde rezerv biriktiriyor. Bu rezervleri atıl bırakıyorlar. Biz, kaynaklarımızın işlenmesini istiyoruz” dedi.
Borçları kapatma emri
Bu arada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın dış borçlarının tümünün, mümkün olan en kısa sürede kapatılmasını istedi. Putin, Rusya Maliye Bakanı Aleksi Kudrin ile görüşmesi sırasında, tüm dış borcun en kısa sürede kapatılması taraftarı olduğunu söyledi.
Kudrin de yaptığı açıklamada, Rusya’nın dış borcunun toplam 115 milyar dolar civarında olduğunu ve bu borcun ortalama faizinin yüzde 7 ve 13 arasında değiştiğini kaydetti.
Borçların, Rusya’nın zor dönemlerinde alındığını hatırlatan Kudrin, “ekonomik açıdan bu borçları en kısa sürede ödemek yararlı olur” dedi.
Borçların kısa sürede kapatılması ile faizlerden kurtulacaklarını belirten Kudrin, “Ödediğimiz her 10 milyar doların faizlerden 700 milyon ve 1 milyar 300 milyon dolar arasında tasarruf etmiş olacağız” dedi.
Rusya’nın borcunu ödeyecek kadar parası olduğunu, ancak kredi kuruluşlarının gelecek yılların faizini de istemesi nedeniyle Moskova’nın, ödeme taleplerini kabul etmeye yanaşmadığını kaydeden uzmanlar, Maliye Bakanlığı’nın, faiz oranlarını düşürebilmek için yoğun pazarlıklar yaptığına dikkati çekti.
Rusya’nın dış borçları
Rusya’nın 1 Ekim 2004 yılı itibariyle dış borçları şöyle sıralanıyor:
Sovyetler Birliği’nden kalan borç dahil devlet borcu 112.9 milyar dolar,
Paris Kulübü üyelerine 44.4 milyar dolar,
Paris Kulübü dışındaki ülkelere 7.8 milyar dolar,
Ticari borçlara 2.9 milyar dolar,
Uluslararası finans kuruluşlarına 9.8 milyar dolar,
Dünya Bankası’na 5.9 milyar dolar,
Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası’na 300 milyon dolar,
İç borçlanma hisseleri (döviz) 7.3 milyar dolar,
Vneşekonombank borçları 5.5 ve Eurobond’a 35.2 milyar dolar.
Euro’ya ilk adım
Amerikan sermayesine darbe vuran bir diğer karar ise, Rusya Merkez Bankası’ndan geldi. Banka, resmi Ruble değerinin, bundan böyle ABD Doları ve Euro üzerinden belirleneceğini söyledi. Rublenin değeri, daha önce sadece ABD Doları ile belirlenmekteydi.
Rusya Merkez Bankası, Ruble’ye sadece ABD Doları üzerinden yaklaşmanın “modası geçmiş bir yaklaşım” olduğunu bildirdi. Bankadan yapılan açıklamada, “Ruble aleyhine dolar kuruna istikrar garantisi vermek, Rus parası ve diğer paraların değerinin sürekli dalgalanmasına yol açıyordu” denildi.
Bankanın bu kararı, Avrupa para birimi Euro’nun ABD Doları karşısındaki gücünü giderek artırdığının yeni bir göstergesi oldu.