Asya4 Eylül 2004 00:00

Rusya'daki terör kimi vuruyor? - Yavuz Gökalp Yıldız

Terör, örtülü operasyonların aracı olarak yaygınlaştırılıyor. Masum insanları hedef alan terör olaylarındaki artış bunun bir işareti.Putin'in Türkiye'ye gelişi yaklaştıkça, Rusya'da terör tırmandırıldı. Önce yolcu uçakları düşürüldü, ardından Moskova'da bir metroda bomba yerleştirilmiş araçlar patlatıldı, son olarak da Kuzey Osetya'da okul basılarak çok sayıda çocuk rehin alındı.

Ve, ilk kez gerçekleşecek olan bir Rus liderinin Türkiye ziyareti ertelendi. Rusya'da terörün tırmanışı ile bu ziyaret arasında bağlantı kurmamıza yol açan bir çok parametre var.

Kim, neden rahatsız?

ABD, 11 Eylül'ü bahane ederek Kafkasya ve Orta Asya'ya yerleşti. Askeri üsler elde etti. Bu bölgelerde stratejik dengeleri değiştirdi. Rusya'nın etkinliğini azaltacak planları uygulamaya koydu. Karadeniz'e çıkış hatlarını tıkama, enerji ve ekonomik hatlarını kesme anlamına gelecek bu adımlara karşı Rusya, Avrasyacılık ekseninde bölgesel politikalara yöneldi. Çin ve Japonya ile diplomasi trafiği hızlandı. Son olarak da Almanya ve Fransa liderleri Soçi'de Putin ile görüştü. Ve ardından Putin'in Türkiye ziyareti gündeme geldi.

Türkiye ile Rusya arasında enerji, ticaret ve diğer alanlarda işbirliğinin bölgesel dengelerde yaratacağı etkiler bazı ülke ve güçleri rahatsız etti.

Türk cumhuriyetlerinin hemen hepsi iki ülke arasında gidip geliyor. Bu ülkeler Rusya ile ilişkilerini geliştirirken Türkiye'yi küstürmek istemiyorlar. Ya da tersi. İkilemler yaşıyorlar. İki ülke arasında ilişkilerin gelişmesiyle Türk cumhuriyetlerinin daha rahat hareket edecek olması bazı güçleri rahatsız etmektedir.

NATO bağlamında geliştirilen Karadeniz planlarından Rusya kadar Türkiye de rahatsızdır. Bu iki ülkenin talepleri büyük ölçüde örtüşmektedir. Bu da başka bir rahatsızlık kaynağıdır.

Öte yandan Türkiye-Rusya ilişkilerinin gelişmesi, Kafkasya'da Rusya karşıtı hareketlerin de işine gelmemektedir.

Bunlara ek olarak, Rusya'yı kısa sürede toparlayan Putin'in uluslararası politikada öne çıkması, başta ABD ve İsrail olmak üzere bazı ülkeleri rahatsız etmektedir.

Kaybeden Çeçenler !

Rusya, 1991'den sonra bugün karşı karşıya kaldığı etnik ayrılıkçılık ve terörü tetikleyecek politikalara başvurdu. Bir anlamda bugün terörün kök salmasına zemin yarattı. Şimdi ektiğini biçiyor! ABD de bölgede etkinlik kurmak için Rusya gibi etnik sorunlar üzerinden oyun oynuyor. Ve bugün yaşananlar iki gücün Kafkasya oyununun bir sonucu.

Günümüzde krizler, uluslararası müdahaleyi meşrulaştırıcı işlev görüyor. Uluslararası örgütler üzerinde etkinliğe sahip ABD'nin adım adım Kafkasya'ya yerleşmesinin kapısını açıyor.

Kuzey Osetya'nın eylem alanı seçilmesi de tesadüf değil. Kafkasya'da müdahaleleri yapan Rus askerlerinin üsleri bu bölgededir. Kuzey Osetya'nın Çeçenler için hedef bölge olması, provokasyonlara zemin yaratmıştır.

Terör, Kafkasya'da yaygınlaştırıldıkça, bölgedeki toplulukların birbirine düşmanlığı körüklenecektir. Ve Rusya'nın anti-terör görüntüsündeki harekatları meşrulaşacaktır.