Dış Politika21 Mayıs 2005 00:00
IRAK''TA ARTAN DİRENİŞ VE BÖLÜNME SENARYOLARI - Hasan Ünal
Kürt devletinin ayakta kalabilmesi sadece ve sadece Türkiye''ye monte edilmesi sayesinde olabilir.Türkiye ile bir konfederasyona dahil edilecek böyle bir Kürt devleti senaryosu sanki pişiriliyor gibi.Yakında İstanbul basını ''Musul vilayeti bize veriliyor, petrol bize akacak'' diye psikolojik harekata başlarsa hiç şaşmamak gerekir.Türkiye''deki milliyetçi yükselişi kullanma amaçlı böyle bir psikolojik harekata karşı uyanık olmak lazımdır.Federasyona götürülecek olan bir Türkiye bu Kürt devleti ile Şili konfederasyona gitmek suretiyle Kürt devleti kalıcı hale getirilebilir ve gerek İran gerekse Arap dünyasına karşı bu devlet korunur.discount drug coupons is-aber.net printable coupons for cialis
Salı günü Irak''taki direnişin seçimlerden sonra azalmadığını; artarak devam ettiğini ortaya koymuş ve bölünme senaryolarından bahsetmiştik.
Irak''taki direniş ile bölünme senaryoları arasında doğrudan bağlantı olmamakla birlikte, bölünme operasyonunun öncülüğünü yapan iki Kürt grubu açısından direnişçiler ve talepleri belirli fırsatlar sunuyor.
Örneğin direnişçilerle Kürt peşmergeler arasında bazı çatışmalar oluyor.
Kürt gruplar Irak polis ve ordu birliklerinde görev yaptıkları için çatışma olmaması beklenemez.
Öte yandan Şiilerin her halükarda İslami bir devlet talep etmeleri de bölünme yanlısı Kürt grupların eline mazeretler veriyor.
Kürt gruplar kendilerinin şeriatçı bir İslam devleti içerisinde yaşamak istemediklerini; kendi toplumsal yapılarının bu tarz bir yönetimi reddedeceğini belirtiyorlar.
Ayrıca Sünni ve Şii Araplar arasında siyasi manada işbirliği artarsa, o zaman Kürt gruplar kendilerinin Arap olmadıklarını Şii ve Sünni Arap birlikteliğinin Irak''ta bir üniter Arap devletini arzuladığını; Arap olmayan Kürtlerin bu siyasi yapının içerisinde yer alamayacağını söyleyeceklerdir.
Bu arada önümüzde oldukça kritik bir süreç de var.
Yıl sonuna kadar Irak''ın yeni anayasasının yapılması gerekiyor.
Direniş devam eder ve Amerika''nın İran''ı vurmaya yönelik faaliyetleri hız kazanırsa, bütün bunların bölgeyi yakından etkilememesi düşünülemez.
Özellikle İran''a yönelik bir hava harekatının başlaması halinde Irak''taki Şii grupların da Amerikan askerlerine karşı kitlesel bir silahlı mücadeleye girişmesi ihtimali göz ardı edilemez.
Bu senaryolar gerçekleştiği takdirde, Amerika da Irak''ta bir Kürt devleti kurmak için daha yoğun gayretler içine girecektir.
Daha doğrusu zaten var olan Kürt devleti senaryosuna gerçeklik kazandırmaya kalkışacaktır.
Amerika''nın aynı anda hem Şiiler hem de Sünnilerle mücadele etmesi düşünülemez.
Bu durumda askerlerini Irak''ın kuzeyine çekerek Kürtlerle Araplar arasında çatışma çıkmasını önlemek gibi bir mazerete sığınabilir ve böylece Kürt devletinin ayakta kalmasını sağlayabilir.
Kerkük başkentli bu Kürt devletinin zamanla İsrail gibi güçlenmesini ve kendi ayakları üzerinde durmasını isteyebilir.
Büyük petrol kaynaklarına sahip olacak olan bu devletin önemli bir üs olmasını arzu edebilir. Ancak acaba Kürt devleti kendisine biçilecek bu role uygun mudur? Öncelikle Kuzey Irak''taki Kürt toplumsal yapısından bir İsrail yaratılabilir mi? Muhtemelen değildir.
İsrail büyük ölçüde Avrupa''dan getirilen bir Yahudi nüfusla kuruldu.
Eğitim seviyesi çok yüksekti.
Ayrıca Amerika''daki Yahudi sermayesi hem parasal hem de siyasal olarak İsrail''in arkasında durdu.
Kürt devleti bunların hemen hiç birine sahip değil.
Eğitim seviyesi çok düşük ve yurt dışı güçler tarafaından İsrail kadar destek alması ihtimali zayıf. Sürekli aşiret kavgaları içinde bulunan bu grupları bir milletleşme sürecine sokmak bile o kadar kolay olmayacaktır.
Kaldı ki, bölgedeki bütün ülkeler ile kavgalı olarak uluslararası sisteme dahil olacak olan bir Kürt devleti, üzerinde oturacağı petrolü bile denizlere indiremeyebilir.
İran, Türkiye ve Arap toprakları üzerinden indirmesi mümkün olamaz. Böyle bir Kürt devletinin ayakta kalabilmesi sadece ve sadece Türkiye''ye monte edilmesi sayesinde olabilir.
Türkiye ile bir konfederasyona dahil edilecek böyle bir Kürt devleti senaryosu sanki pişiriliyor gibi.
Yakında İstanbul basını ''Musul vilayeti bize veriliyor, petrol bize akacak'' diye psikolojik harekata başlarsa hiç şaşmamak gerekir.
Türkiye''deki milliyetçi yükselişi kullanma amaçlı böyle bir psikolojik harekata karşı uyanık olmak lazımdır.
Federasyona götürülecek olan bir Türkiye bu Kürt devleti ile Şili konfederasyona gitmek suretiyle Kürt devleti kalıcı hale getirilebilir ve gerek İran gerekse Arap dünyasına karşı bu devlet korunur.
Ama aslında böyle bir senaryo Türklerin Ankara''daki yönetimi de Kürtlere bırakmasıyla sonuçlanır.
Türklük kavramının ciddi oranda aşınmasına sebebiyet verebilir.
Irak''taki direniş ile bölünme senaryoları arasında doğrudan bağlantı olmamakla birlikte, bölünme operasyonunun öncülüğünü yapan iki Kürt grubu açısından direnişçiler ve talepleri belirli fırsatlar sunuyor.
Örneğin direnişçilerle Kürt peşmergeler arasında bazı çatışmalar oluyor.
Kürt gruplar Irak polis ve ordu birliklerinde görev yaptıkları için çatışma olmaması beklenemez.
Öte yandan Şiilerin her halükarda İslami bir devlet talep etmeleri de bölünme yanlısı Kürt grupların eline mazeretler veriyor.
Kürt gruplar kendilerinin şeriatçı bir İslam devleti içerisinde yaşamak istemediklerini; kendi toplumsal yapılarının bu tarz bir yönetimi reddedeceğini belirtiyorlar.
Ayrıca Sünni ve Şii Araplar arasında siyasi manada işbirliği artarsa, o zaman Kürt gruplar kendilerinin Arap olmadıklarını Şii ve Sünni Arap birlikteliğinin Irak''ta bir üniter Arap devletini arzuladığını; Arap olmayan Kürtlerin bu siyasi yapının içerisinde yer alamayacağını söyleyeceklerdir.
Bu arada önümüzde oldukça kritik bir süreç de var.
Yıl sonuna kadar Irak''ın yeni anayasasının yapılması gerekiyor.
Direniş devam eder ve Amerika''nın İran''ı vurmaya yönelik faaliyetleri hız kazanırsa, bütün bunların bölgeyi yakından etkilememesi düşünülemez.
Özellikle İran''a yönelik bir hava harekatının başlaması halinde Irak''taki Şii grupların da Amerikan askerlerine karşı kitlesel bir silahlı mücadeleye girişmesi ihtimali göz ardı edilemez.
Bu senaryolar gerçekleştiği takdirde, Amerika da Irak''ta bir Kürt devleti kurmak için daha yoğun gayretler içine girecektir.
Daha doğrusu zaten var olan Kürt devleti senaryosuna gerçeklik kazandırmaya kalkışacaktır.
Amerika''nın aynı anda hem Şiiler hem de Sünnilerle mücadele etmesi düşünülemez.
Bu durumda askerlerini Irak''ın kuzeyine çekerek Kürtlerle Araplar arasında çatışma çıkmasını önlemek gibi bir mazerete sığınabilir ve böylece Kürt devletinin ayakta kalmasını sağlayabilir.
Kerkük başkentli bu Kürt devletinin zamanla İsrail gibi güçlenmesini ve kendi ayakları üzerinde durmasını isteyebilir.
Büyük petrol kaynaklarına sahip olacak olan bu devletin önemli bir üs olmasını arzu edebilir. Ancak acaba Kürt devleti kendisine biçilecek bu role uygun mudur? Öncelikle Kuzey Irak''taki Kürt toplumsal yapısından bir İsrail yaratılabilir mi? Muhtemelen değildir.
İsrail büyük ölçüde Avrupa''dan getirilen bir Yahudi nüfusla kuruldu.
Eğitim seviyesi çok yüksekti.
Ayrıca Amerika''daki Yahudi sermayesi hem parasal hem de siyasal olarak İsrail''in arkasında durdu.
Kürt devleti bunların hemen hiç birine sahip değil.
Eğitim seviyesi çok düşük ve yurt dışı güçler tarafaından İsrail kadar destek alması ihtimali zayıf. Sürekli aşiret kavgaları içinde bulunan bu grupları bir milletleşme sürecine sokmak bile o kadar kolay olmayacaktır.
Kaldı ki, bölgedeki bütün ülkeler ile kavgalı olarak uluslararası sisteme dahil olacak olan bir Kürt devleti, üzerinde oturacağı petrolü bile denizlere indiremeyebilir.
İran, Türkiye ve Arap toprakları üzerinden indirmesi mümkün olamaz. Böyle bir Kürt devletinin ayakta kalabilmesi sadece ve sadece Türkiye''ye monte edilmesi sayesinde olabilir.
Türkiye ile bir konfederasyona dahil edilecek böyle bir Kürt devleti senaryosu sanki pişiriliyor gibi.
Yakında İstanbul basını ''Musul vilayeti bize veriliyor, petrol bize akacak'' diye psikolojik harekata başlarsa hiç şaşmamak gerekir.
Türkiye''deki milliyetçi yükselişi kullanma amaçlı böyle bir psikolojik harekata karşı uyanık olmak lazımdır.
Federasyona götürülecek olan bir Türkiye bu Kürt devleti ile Şili konfederasyona gitmek suretiyle Kürt devleti kalıcı hale getirilebilir ve gerek İran gerekse Arap dünyasına karşı bu devlet korunur.
Ama aslında böyle bir senaryo Türklerin Ankara''daki yönetimi de Kürtlere bırakmasıyla sonuçlanır.
Türklük kavramının ciddi oranda aşınmasına sebebiyet verebilir.