Ekonomi18 Şubat 2005 00:00

Övgü çok ama para yok

Yatırım fonları ve uluslararası bankaların, Türk ekonomisinin performansının göz kamaştırıcı olduğuna ilişkin açıklamaları birbirini izliyor. Ancak doğrudan yabancı sermaye girişinde hâlâ kıpırdama yok. Yabancı hâlâ portföy yatırımına geliyor.cialis coupons printable link discount prescription drug cardescitalopram i alkohol go escitalopram i alkoholclaritin mazilo claritinekombo claritin mazilokamagra kamagra 100mg kamagra geloxcarbazepine dosage bilie.org oxcarbazepin

Yabancı yatırımcılar, uluslararası fonlar, derecelendirme kuruluşları, Türk ekonomisinin son üç yıldır yakaladığı performansın çok parlak olduğunu açıkladılar. Hâlâ da benzeri açıklamalar geliyor. Ancak doğrudan yabancı yatırım rakamları, açıklamaların arkasının gelmediğini gösteriyor. Geçen yıl doğrudan yatırım için sadece 1.2 milyar dolarlık giriş oldu. Yabancı yatırımcı, hisse senedi ile yüksek reel faizli Hazine bonolarını tercih etti. Böylece portföy yatırımları 26.5 milyar dolara ulaştı.
Son 10 yıldır ortalama 1.1 milyar dolar olan doğrudan yabancı yatırım tutarı, geçen yıl 2 milyar 566 milyon dolar oldu. Ancak bu rakamın 1 milyar 343 milyon dolarını yabancıların gayrimenkul alımları oluşturdu. Bir başka deyişle üretime gitmeyen bu alımlar dışarıda tutulduğunda doğrudan yatırıma 1.2 milyar dolar geldi.

Türkler de kaçıyor
Bu rakamdan, Türk yatırımcının yurtdışında yaptığı 857 milyon dolarlık sermaye ihracı çıkarıldığında, gelen yatırımların net olarak 366 milyon dolar olduğu anlaşılıyor. Bu rakam birkaç yıl hariç, önceki yıllarda gerçekleşen doğrudan yatırımlardan bile çok çok düşük. Buna karşın, Merkez Bankası'na göre, yabancı yatırımcılar 2004'te Türkiye'de 26 milyar 471 milyon dolar hisse senedi ve tahvil bono alıp, 19 milyar 221 milyon dolar hisse sattı. Nette 7 milyar 250 milyon dolarlık giriş yaşandı. Sıcak para denilen bu rakam geçen yıl en yüksek düzeyine ulaştı. 

10 yılda 11.4 milyar dolar doğrudan yabancı sermaye geldi (milyon dolar)

  Doğrudan yabancı sermaye     Portföy yatırımları    
  Giriş Çıkış Net Giriş Çıkış Net
1995 885 113 772 1.298 981 317
1996 722 110 612 1.653 1.034 619
1997 805 251 554 2.500 1.930 570
1998 940 367 573 10.137 14.647 -4.510
1999 783 645 138 3.738 2.770 968
2000 982 870 112 2.971 7.608 -4.637
2001 3.266 497 2.769 3.300 7.123 -3.823
2002 1.038 175 863 8.299 7.386 913
2003 716* 499 217 11.579 8.956 2.623
2004 1.223* 857 366 26.471 19.221 7.250
10 yıl toplamı 11.360 4.384 6.976 71.946 71.656 290
 


* Doğrudan yabancı sermaye girişlerinde 2003 ve 2004 yılı rakamlarından yabancıların gayrimenkul alımları çıkarıldı. Yabancılar 2003'te 987 milyon dolar 2004'te ise 1 milyar 343 milyon dolarlık gayrimenkul aldı.