Ekonomi Yönetimi Rekor Kırdı : Üç hedefini de ıskalandı, cari açık 15.6 milyar $ !
Hükümet önce 6.8 milyar dolar cari açık hedefi koydu. Sonra iki kez revize ederek 14.6 milyar dolara çekti. Ancak iki revizyon da yetmedi. 2004 cari açığı 15.6 milyar doları buldu.
Cari açık hem aylık hem de yıllık bazda rekor kırdı. Hükümetin iki kez revize ederek 14.6 milyar dolara çıkardığı 2004 yılı cari açık tahmini, 15.6 milyar dolar gerçekleşmeyle hedefin 1 milyar dolar üzerinde geldi. Aralık ayı cari açığı ise 3 milyar 11 milyon dolarla rekor kırdı.
2004 yılına 6.8 milyar dolarlık iddialı cari açık tahminiyle giren hükümet hedefin tutmayacağının anlaşılmasıyla birlikte yıl ortasında rakamı 10.6 milyar dolara çekmişti.
Ardından AB'ye Katılım Öncesi Ekonomik Program'da (KEP) cari açık rakamı 14.6 milyar dolar olarak revize edilmişti. Ancak Merkez Bankası'nın dün açıkladığı 2004 yılı ödemeler bilançosuna göre cari açık, 2003'e kıyasla yüzde 93.8 artışla 15 milyar 573 milyon dolar oldu.
Buna göre cari açık, 300 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilen gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5.2'sine ulaşmış oluyor. Hükümet bu rakamı da yüzde 4.9 olarak tahmin ediyordu.
Cari açığın en önemli nedeni dış ticaret açığı oldu. Dış ticaret açığı 2003'e göre yüzde 70 artarak 23.9 milyar dolara tırmandı. 16 milyar dolara ulaşan turizm gelirlerinin sürüklediği hizmet gelirleri ise toplamda 24 milyar dolara ulaştı ve cari açığa düşürücü yönde etki yaptı. Ancak bu rakama 5.6 milyar dolar eksi bakiye veren yatırım gelir dengesi eklenince açık tarihi seviyelerine ulaştı.
İhtiyaç 12.5 milyar dolar
Kaynağı belirsiz döviz girişinin (net haka - noksan) yılı 3 milyar 67 milyon dolar artıda kapatması 2004'te finansman ihtiyacının 12.5 milyar dolarda kalmasını sağladı.
2004'te 1 milyar 343 milyon doları gayrimenkul alımı yoluyla olmak üzere toplam 2 milyar 566 milyon dolarlık doğrudan yabancı sermaye girişi oldu.Türkiye'den 857 milyon dolarlık doğrudan yatırım çıkışı da hesaba katılınca net doğrudan yabancı sermaye girişi bir önceki yıla göre yüzde 43 arttı.
2004'te net 81.1 milyar dolarlık portföy yatırımı oldu. Borçlanma ve borç geri ödemeleri ise net 3 milyar 554 milyon dolarlık girişle sonuçlandı. Bu gelişmelerden sonra bankaların döviz varlıklarında 5.9 milyar dolar, resmi rezervlerde ise 824 milyon dolarlık artış yaşandı.
Uzmanlar, 2005'te, AB'den tarih alınmasının etkisi ile yabancı sermaye girişinin artacağını belirtiyor. Ancak, açığın finansmanın yine de kritik önemde olacağını belirtiyorlar. Bilindiği gibi AB makamları da yüksek cari açığa dikkat çekmiş, açıktan çok finansman kalitesinin önemli olduğunu belirtmişlerdi.