Borç Ödeniyor Ancak Azalmıyor

Hazine, 2004 yılında piyasalara ve kamu kurum ve kuruluşlarına nakit ve nakit dışı iç borçları için yaptı­ğı geri ödemelerin yüzde 90'ini geri borçlandı. Yaptı­ğı anapara geri ödemesinin tümünü, faiz ödemesinin ise yüzde 65'ini yeniden borçlanarak karşılayan Hazi­ne, faiz dışı fazlayla sadece borç ödemelerinin yüzde 35'ini karşılayabildi.

 

Türk Lirası ve döviz cinsinden ihaleler, ihale dışı doğrudan satışlar ve nakit dışı borçlanma yoluyla Hazine bu yıl toplam 163.1 katrilyon liralık iç borçlanma gerçekleştirdi. Bu tutarın 145.9 katrilyon liralık kısmı, TL cinsinden iskontolu, değişken ve faiz ödemeli tahviller ve döviz cinsinden sabit veya değişken faizli tahvil ihraçları yoluyla gerçekleştirdi. İhaleyle yapılan borçlanmala­rın 132.9 katrilyonu piyasalardan, 13 katrilyonu ise kamu kurum ve kuruluşlarından yapıldı. Hazine bu yıl ihale dışında doğrudan satış yöntemiyle ise 4.4 katrilyon liralık TL ve döviz cinsinden borçlanmaya gitti. Söz konusu borçlanma daha çok kamu bankala­rına yapılan doğrudan satışlardan kaynaklanıyor. Böylece Hazinenin 2004 yılında gerçekleştirdiği top­lam nakit borçlanma 150.3 katrilyon liraya kadar yükseldi.

Hazinenin bu yılın aralık ayında yapılanlar hariç top lam nakit dışı borçlanması ise 12.9 katrilyon liraya ulaştı. Hazine nakit dışı borçlanmayı genellikle batık bankalar nedeniyle TMSF'ye aktarmak zorunda kal­dığı iç borçlanma kağıtlarıyla gerçekleştiriyor.

Böylece Hazinenin 2004 yılındaki toplam nakit ve nakit dışı borçlanmaları 163.1 katrilyon lira oldu.

 

Geri ödemeler

Hazinenin 2004 yılı boyunca nakit ve nakit dışı borç­lar için yaptığı geri ödemeler ise 130.6 katrilyonu anapara, 50 katrilyon lirası da faiz olmak üzere top­lam 180.6 katrilyon lira olarak gerçekleşti.

Buna göre Hazine geçen yıl nakit ve nakit dışı iç borç geri ödemelerinin yüzde 90.3'ü kadarını yeniden borçlandı. Bu yüksek borçlanma oranı nedeniyle de iç borç stokundaki büyüme 2004 yılında da devam etti. Stoktaki büyüme, Hazinenin, yeniden borçlandığı tu­tarın aynı dönemde yaptığı anapara ödemelerinin yüzde 125'i kadar bir büyüklük oluşturmasından kay­naklandı.

Hazine 2004 yılında bir bakıma ödediği anaparanın tümünü ve faizin yüzde 65'ini geri borçlandı. Faiz ödemelerinin yüzde 35'i ise bütçede sağlanan faiz dı­şı fazlayla karşılandı. Dolayısıyla bu yıl yapılan iç borç faiz ödemelerinin yüzde 65'i iç borç stokuna eklenerek stoku büyüttü.

İç borç stokunun nominal olarak küçülmeye başlama­sı ancak Hazinenin, faiz ödemelerinin tümünü bütçe­den karşılaması ve anapara borçları için de net geri ödeme yapmasına bağlı bulunuyor. Bu yıl iç borç sto­kunun azalabilmesi ya da 2003 yılı sonundaki düze­yinde kalabilmesi için toplam borçlanmanın 130 kat­rilyon lira ve altında kalması gerekiyordu.

Bu arada iç borç stokunun GSMH'ye oranının aşağı çekilmesi ise borç stok artış hızının GSMH'deki cari fi­yatlarla büyümenin altında kalmasına bağlı bulunu­yor. Bu yıl GSMH'nin cari fiyatlarla yüzde 18.9 ora­nında büyüyeceği tahmin ediliyor. İç borç stokundaki büyüme ise kasım sonu itibariyle yüzde 16 düzeyinde büyüme kaydetmişti.

 

Devletin dış borç anapara ve faiz ödemelerinin tuta­rı, 18 milyar 333.16 milyon dolara çıktı.

Merkez Bankası'nın verilerine göre, yılbaşından 22 Aralık'a kadar olan dönemde Hazine 11 milyar 519.1 milyon dolar, Merkez Bankası 529.12 milyon dolar, diğer kamu sektörü 782.35 milyon dolarlık dış borç

ödedi. IMF'ye yapılan ödemeler ise 5 milyar 502.59 milyon dolar oldu.

 

Hazine ise,  2004 yılını toplam 11 milyar 748.7 milyon dolarlık dış borç ödemesiyle ta­mamlayacak. Hazine, 2002 yılında 9 milyar 567.9 milyon dolar, 2003 yılında 11 milyar 498.3 milyon dolarlık dış borç ödemişti.

Bu yıl ocak ayında 996.3 milyon dolarlık ödemede bulunan Hazine, en yüklü ödemeyi 2 milyar 69.8 milyon dolarla şubat ayında yapmıştı. Martta 1 milyar 837 milyon dolar, nisanda 601.3 milyon dolar, mayısta 647 milyon dolar, haziranda 660.9

milyon dolarlık ödemede bulunan Ha­zine, temmuzda 1 milyar 162.8 milyon dolar, ağustosta 568.7 milyon dolar, ey­lülde 500.3 milyon dolar, ekimde 792.5 milyon dolar, kasımda ise 1 milyar 184.9 milyon dolarlık ödeme gerçekleş­tirmişti.

Hazine'nin aralık ayındaki toplam ödemeleri ise 727.3 milyon dolar düzeyinde oluşa­cak.