Kamu Borç Yönetimi Raporundan Notlar - Açık İstihbarat
Ancak bu olumlu gerçekleşmelere , yani bütçede , giderlerin azaltılmasına gelirlerin artırılmasına rağmen, 2003 yılı sonunda 282,9 katrilyon TL seviyesindeki borç stoku, Ocak-Eylül 2004 arasında 31,9 katrilyon artmış ve Eylül 2004 sonu itibariyle, 314,8 katirlyon olmuştur. coupons for cialis 2016 blog.nvcoin.com prescription drug cardscialis forum link cialis bez receptafusidinezuur voetschimmel read fusidinezuur acneclaritin mazilo claritinekombo claritin mazilocialis sample coupon cialis manufacturer coupon 2016 cialis manufacturer coupon
Bütçe Gerçekleşmeleri:
Ocak –Eylül 2004 döneminde vergi gelirleri , 64 katrilyon 851 trilyon TL. olmuştur. Bunun 19 katrilyon 842 trilyonu , gelir ve kurumlar vergisi gibi vergilerden oluşan dolaysız vergiler , 45 katrilyon 9 trilyonu da KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerden oluşmaktadır. Dolaysız vergiler gelire dayandığı ve geliri çok olandan daha çok alındığı için daha adil sayılan vergilerdir. KDV ve ÖTV türü dolaylı vergiler ise harcamalardan alınır ve bunlar zenginden de fakirden de aynı oranda alındığı için adil değildir. Örneğin , en fakir bir Türk vatandaşı ekmeğe %1 oranında KDV öderken, Türkiye’nin en zengin kişisi de ekmeğe %1 KDV öder, en fakir ve en zengin aynı oranda vergilendirilmiş olur. Verginin adil olması için çok kazanandan çok , az kazanandan ise az vergi alınması, para kazanamayandan ise vergi alınmaması gerekir. Ocak-Eylül 2004 döneminde vergi gelirlerinin ağırlıklı bir bölümünü adil olmayan dolaylı vergiler (KDV , ÖTV ) gibi oluşturmaktadır.
Aynı dönemde, bütçeden 21 katrilyon 953 trilyon personel gideri, 45 katrilyon 176 trilyon faiz gideri için ödeme yapılmıştır. Sosyal güvenlik kuruluşlarına 14 katrilyon 800 trilyon , tarımsal destek ödemelerine de 2 katirlyon 703 trilyon transfer harcaması yapılmıştır. Bu rakamların da ortaya koyduğu gibi devlet giderleri içinde aslan payını faiz ödemeleri almıştır.
Bu dönemde konsolide bütçe gelirleri %8.8 artmış , bütçe harcamaları da %5.3 azalmıştır. Bunların sonucu olarak faiz dışı fazla (faiz giderleri hariç tutulduğunda bütçenin verdiği fazla) 24 ,1 katirlyon olmuş ve yıllık hedef %19.2 oranında aşılmıştır. Ancak bu olumlu gerçekleşmelere , yani giderlerin azaltılmasına gelirlerin artırılmasına rağmen, 2003 yılı sonunda 282,9 katrilyon TL seviyesindeki borç stoku, Ocak-Eylül 2004 arasında 31,9 katrilyon artmış ve Eylül 2004 sonu itibariyle, 314,8 katirlyon olmuştur. Bunun 217,6 katrilyon lirası iç borç, 97,2 katrilyon lirası ( 64,9 milyar $) dış borçtur. Bütün bunlar verilen faiz dışı fazlalara, enflasyonun düşmesine rağmen borç stokunun artmaya devam ettiğini göstermektedir.
Bu dönemde dış borç stoku 8,7 katrilyon artmıştır.Bütçe finansmanının kullanılan araçlar itibariyle dağılımında ise dış borçlanmanın payı % 8,4 ten yüzde %11,5’e yükselmiştir. Dış piyasalarda 2004 yılı 3. çeyreği itibariyle, Türkiye, Meksika’nın ardından Brezilya ile birlikte 2. en büyük borçlanıcı ülke konumuna gelmiştir.
Türk Lirası cinsi borçların toplam borç stoku içindeki payı 2003 sonundaki %53,7 seviyesinden , %56,2 seviyesine yükselmiştir , bu ise bu dönemde Hazine’nin ağırlıklı olarak TL cinsinden borçlanmasından kaynaklanmıştır.
2004 yılının ilk 9 ayında 95 katrilyon anapara, 40,4 katrilyon da faiz olmak üzere toplam 135,4 katrilyon TL iç borç ödemesi yapılmıştır.
İç borçlanmada Eylül 2002 den beri Piyasa Yapıcılığı Sistemi denilen , 2004 yılı Eylül ayından itibaren 12 bankanın Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) birincil piyasasında belli bir miktarda alım yapmayı garanti ettiği , bunun karşılığında bazı avantajlar sağladığı bir sistem uygulanmaktadır. 2004 yılı Eylül ayında Piyasa Yapıcı Bankalar referans bono ihalesi dahil gerçekleşen iç borçlanma ihale tutarının %92,2 si oranında alım gerçekleştirmişlerdir. 2004 yılı Eylül ayı sonu itibariyle gerçek kişilerin elinde bulunan DİBS %1,1 oranında düşmüş, tüzel kişilerin payı %1, yurtdışı yerleşiklerin payı ise %3 artmıştır. 2004 Eylül ayı sonunda bankacılık kesimi DİBS senetlerinin %45,8 ini ellerinde bulundurmaktadır.
Önümüzdeki Yıllarda Yapılacak Borç Ödemeleri
2004 yılı Ekim ayı sonu itibariyle, Ekim 2004-Eylül 2005 arasında mevcut borç stoku üzerinden 120 katrilyonluk kısmı TL cinsinden , 28,3 katrilyonluk kısmı ise döviz ya da dövize endeksli senet ödemesi olmak üzere , toplam 148,3 katrilyon TL tutarında kesinleşmiş iç borç ödemesi gerçekleştirilecektir. Bu ödemeler, faiz veya döviz kuru ve yeni borçlanmalara göre ileriki tarihlerde değişiklik gösterebilir.
2005- 2009 yılları arasında konsolide bütçe dış borç geri ödemeleri kapsamında toplam 59,4 milyar ABD doları tutarında borç ödemesi yapılacağı öngörülmektedir. Bu ödemelerin %76 sı anapara, %24 ü ise faizdir.
Aşağıdaki yazı T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’nca Kasım 2004 de tarihli, Ocak-Eylül 2004 dönemini kapsayan Kamu Borç Yönetimi Raporuna dayanılarak yazılmıştır.
Raporun tamamına http://www.hazine.gov.tr
kısayolundan ulaşabilirsiniz.
Açık İstihbarat