Ekonomi11 Ekim 2004 00:00

Borç stoku hâlâ kritik noktada

Bu yılın ilk altı aylık döneminde 14 katrilyon lira daha büyüyen kamu net borç stokunun GSMH'ye oranı ise yüzde 69.1'e indi. Net borç stoku, Türkiye gibi ülkeler için makul kabul edilen ve Avrupa Birliği'nin de kriteri olan yüzde 60'ın altına inmekten hâlâ oldukça uzak gözüküyor. acheter viagra en ligne canada acheter viagra en ligne canada acheter viagra en ligne canadacialis forum cialis prodaja cialis bez receptacleocin 150 mg mattnichols.co.uk cleocin 300 mg

Hazine Müsteşarlığı'nın verilerine göre Hazine ve diğer kamu kesiminin net borç stoku bu yılın ilk altı ayında 14 katrilyon lira büyüyerek 265.5 katrilyon liraya yükseldi. Net borç stoku altı ayda yüzde 5.6 oranında büyüdü. Buna göre yılın ilk yarısında kamunun net iç borç stoku 13.3 katrilyon lira büyüyerek 185.6 katrilyona çıkarken net dış borç stoku 713 trilyon liralık artışla 79.8 katrilyon lira oldu. Türkiye'nin haziran 2004 sonu itibarıyla cari fiyatlarla son 12 aylık gayri safi milli hasılası (GSMH) 384.5 katrilyon lira olarak gerçekleşti.

Buna göre haziran sonu itibarıyla 265.5 katrilyon lira olan kamu net borç stoku GSMH'nin yüzde 69.1'i kadar bir büyüklük oluşturuyor. 2000 yılında GSMH'nin yüzde 57.7'si düzeyindeyken 2001 yılında bankacılık krizinin getirdiği yükün Hazine tarafından üstlenilmesiyle birlikte kamu net borcu 72.2 katrilyondan 160.6 katrilyona, GSMH'ye oranı da yüzde 91'e kadar yükselmişti.

Hedeften uzak

Kamu net borç stokunun GSMH'ye oranı 2002 yılında yüzde 78.7'ye, 2003 yılı sonunda ise yüzde 70.5'e geriledi. Bu yılın ilk altı aylık dönemindeki gelişmeler, stokun GSMH'ye oranında 2002 ve 2003 yıllarında kaydedilen hızlı düşüşün devam etmediğini gösteriyor.

Son 2.5 yıllık dönemde kamu net borç stokunun GSMH'ye oranında 21.9 puanlık düşüş yaşandı. Bu düşüşün 12.3 puanı 2002 yılında, 8.2 puanı 2003 yılında, 1.4 puanı ise bu yılın ilk altı ayında sağlandı. Borçluluk oranındaki düşüşün giderek yavaşladığı gözleniyor.

Kamunun bu yılın ilk yarısında hedeflenenin üzerinde faiz dışı fazla vermesi ve sabit fiyatlarla çok yüksek bir büyüme hızına ulaşılmasına rağmen kamu borç stokunun GSMH'ye oranındaki düşüşün yavaşlaması, GSMH'deki cari fiyatlarla artışın düşük kalmasından kaynaklanıyor.

Bu arada brüt borç stokunun GSMH'ye oranı ise yüzde 82.8 düzeyinde bulunuyor. Bu oran 2001 krizinde yüzde 108'e kadar çıkmıştı.