Ekonomi29 Eylül 2004 00:00

Spekülatör, ortamdan memnun

Enerji uzmanı Necdet Pamir , petrol varil fiyatlarının 50 doları aşmasına neden olan gelişmelerle ilgili olarak bilgi verdi. Klasik ekonomi kuralları çerçevesinde petrol varil fiyatlarının 30 doların üzerinde olmaması gerektiğini belirten Pamir, fiyat artışlarının arkasındaki gelişmeleri şöyle sıraladı: cialis forum cialis prodaja cialis bez recepta

* Talep açısından bakıldığında, 2004 yılının ilk 6 ayında Çin, Amerika, Brezilya ve Hindistan'ın daha önceki dönemlere göre çok daha yukarılarda bulunan talepleri, dengeleri olumsuz etkiliyor.

* Dünyada günlük petrol tüketimi kabaca 82 milyon varil. OPEC'in ek üretim kapasitesi günlük 6-7 milyon varil. Dolayısıyla bu kapasite her zaman fiyatları soğutabilir. Ama son dönemde talebin artmasıyla soğutucu önlemlerde sıkıntı yaşanıyor.

* Günde 1.7 milyon varil üreten Yukos şirketinde sıkıntı var. Sevkıyat yapamıyor ve dolayısıyla Çin'e petrol gönderemiyor.

* ABD'nin stoklarında da azalma yaşanıyor.

* Sadece İvan kasırgasından dolayı toplam 16 milyon varillik bir kayıp yaşandığı söylenebilir.

*. Nijerya'da günlük üretim 2.5 milyon varil düzeyinde ve siyasi karışıklık yüzünden bu üretimin sekteye uğrama ihtimali var. Irak'taki gelişmeler ve Suudi Arabistan'da petrol üretim yerlerine saldırılar olacağı öngörüleri de olumsuz senaryoların artmasına neden oluyor.

'Bizim gibi ülkeler dayak yiyor'

* Şu anda arz-talep dengesinden çok stoklarda sıkıntı var. OPEC ve Uluslarası Enerji Ajansı günlük 2.5 milyon varil arz fazlası olduğunu belirtiyor. Ama stoklarda gerileme var.

* İşin bir başka boyutunda da bu durumun suiistimal edilmesi yer alıyor. Rusya gibi petrol üreten ülkeler yüksek fiyattan petrol satıyor. Birçok sanayi ülkesi petrol fiyatlarındaki artışı yüksek vergi oranlarıyla halka yansıtıyor. Borsada alım satım yapan şirketler, petrol şirketleri, spekülatörler de bu durumdan yararlanıyor. Bizim gibi ülkelerse ''dayak yiyor''.

Cumhuriyet Hacer Boyacıoğlu