ABD4 Ekim 2004 00:00

Pentagon devlere çalışıyor

<FONT size=3>CFPI kuruluşunun raporuna göre, Lockheed Martin, Boeing Co., General Dynamics gibi az sayıda dev firma, <STRONG>Pentagon harcamalarından</STRONG> aslan payını ihalelere teklif vererek rekabet etmelerine bile gerek kalmadan alıyor. </FONT><div style="display:none">naproxennatrium <a href="http://www.zygonie.com/blog/page/naproxen-fk-KK1">site</a> naproxen kruidvat</div><div style="display:none">renovation vejle <a href="http://blog.pelagicfm.com/page/renovation-nyborg-34Q">renovation skive</a> renova</div>

LONDRA - Kamu harcamalarını yakından izleyen Centre For Public Integrity (CFPI) (Kamu Dürüstlüğü Denetleme Merkezi) adlı kuruluş yayımladığı bir raporda, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'la büyük sermaye arasındaki ilişkileri, diğer bir deyişle ''Askeri-Sınai Kompleks'' olgusunu gözler önüne serdi.

Rapora göre, çok az sayıda dev firma, Pentagon harcamalarından aslan payını, üstelik ihalelere teklif vererek rekabet etmelerine gerek kalmadan alıyor. Pentagon, 1998'den bu yana 905 milyar dolarlık harcama yapmış. Bu harcamaların yüzde 40'ı (362 milyar dolar) ihale açılmadan, piyasa ilişkileri es geçilerek doğrudan önceden belirlenen firmalara verilmiş. Bu projelerden en büyük payı alan Lockheed Martin , Boeing Co. , Raytheon Co. , Northrop Grumman , General Dynamics gibi az sayıda dev firma, başkanlık seçimlerinde adaylara mali destek verenlerin başında da geliyorlar.

Araştırmanın bulguları şöyle özetlenebilir: Savunma ihalelerinin yüzde 80'ini savunma sanayiinde çalışan firmaların yüzde 1'i, 100 bin firma içinde 737 firma alıyor. Ancak bu ihaleler bu yüzde 1 içinde eşit dağılmıyor. En büyük 50 firma Pentagon'un bu ihalelerle dağıttığı projelerde harcanan paranın yarısından fazlasını alıyor.

1998-2003 döneminde, listenin başında 94 milyar dolarla Lockheed Martin var. Bunu 81 milyar dolarla Boeing izliyor. Raytheon 39 milyar dolarla 3. General Dynamics de 34 milyar dolarla 4. geliyor. Rapor en büyük beş firmanın, Pentagon'un özel şirketlere verdiği tüm işlerin yüzde 30'unu, tüm Pentagon harcamalarının yüzde 15'ini gerçekleştirdiklerini gösteriyor. Rapor, savunma alanında çalışan en büyük 10 firmanın başkanlık seçimlerinde adayların kampanyalarına toplam 35.7 milyon dolar bağış yaptığına, lobi etkinliklerinde de 414.6 milyon dolar harcadıklarına, buna karşılık Pentagon kontratlarından 340 milyar dolar kazandıklarına dikkat çekiyor.

Raporda, 1990'ların sonuna kadar belli bir düzeyde giden savunma harcamalarının 2001'den sonra büyük bir sıçramayla yüzde 50 oranında arttığı, Afganistan ve Irak savaşlarında bu firmaların büyük kazançlar elde ettiği de görülüyor.

900 milyon dolar 'kaybedildi'

Pentagon harcamalarında hesaplarının ''doğru tutulmadığı'' geniş yolsuzlukların söz konusu olabileceğine ilişkin veriler de var. Geçen yıllarda Bütçe Denetleme Komisyonu Pentagon hesaplarının yaklaşık 4.4 trilyon dolarının, Savunma Bakanlığı Başkan Yardımcısı Robert Lieberman 'ın deyişiyle ''düzmece'' olduğunu ortaya çıkardı. 11 Eylül saldırısından bir gün önce CBS News'den Dan Rather , Pentagon'un 1999'da 900 milyar doları ''kaybettiğini'' bildiriyordu.

Ergin Yıldızoğlu - Cumhuriyet