Gümrük Birliğinden Kapitülasyonlara Doğru

AB'nin Türkiye'ye ''nota'' vermesine yol açan ilaçta ''veri imtiyazı'' tartışması büyüyor. CHP'nin hekim kökenli milletvekillerinden Mehmet Neşşar , AB'nin Gümrük Birliği hükümlerini gerekçe göstererek ''veri imtiyazı'' nın, 1 Ocak 2005 değil, 5 yıl önceyi kapsayacak şekilde uygulanmasında ısrar ettiğini bildirdi. ''Veri imtiyazı'' nın Başbakan Tayyip Erdoğan 'ın 17 Aralık öncesi ''kapalı kapılar ardında verdiği tavizler'' den biri olduğu savları bulunduğunu belirten Neşşar, ''Bu, yeni kapitülasyonların uygulamaya konulduğunun işaretidir'' dedi. AB'nin gümrük birliği anlaşması çerçevesinde, ilacı ilk keşfeden firmaya, diğer firmaların ''eşdeğerlerini üretmesini engelleyecek'' şekilde ''veri imtiyazı'' hakkı tanınması yönündeki istemi karşısında Türkiye, ''çıkış yolu'' arıyor. Hükümetin bu konuda hazırladığı ve 1 Ocak 2005'ten itibaren geçerli olması planlanan yönetmelik, 20 yıllık patent koruması olan ilaçların eşdeğerlerinin 6 yıl boyunca üretilmeyeceğini öngörüyor. Ancak hükümet, AB'den gelen baskılar nedeniyle yönetmeliği uygulamaya koyamıyor.

'Yılda 205 milyon dolarlık kayıp oluşur'

CHP'li Neşşar, AB'nin uygulamanın 5 yıl öncesinden başlatılmasını istediğini, AB yetkililerinin, 1 Ocak 2005'ten itibaren uygulamanın başlatılmasını öngören yönetmeliği kabul etmeyeceğini hükümete ilettiğini belirtti. Naşşar, yönetmeliğin bu haliyle uygulanması halinde bile Türkiye'nin 6 yılda 14 milyar dolar, yerli ilaç sanayicilerinin ise yılda 250 milyon dolar kaybedeceğine dikkat çekti. Türkiye'nin uluslararası sözleşmelerle altına imza koyduğu ''veri imtiyazı'' konusunu AB sürecinde bir pazarlık unsuru olarak kullanıp uygulamayı daha uzun dilimlere yaymasının mümkün olduğunu kaydeden Neşşar, şu görüşleri dile getirdi: ''Taahhüt ettiğimiz anlaşma ile yerli ilaç firmalarının, yeni üretilen ilaçların benzerlerini üreterek satmaları için patent süresine ek olarak 6-10 yıl arasında ek süre geçmesi gerekiyor. Bu da ilacı ilk keşfeden firmaya, yatırım maliyetleri karşısında 20-30 yıla varabilen bir tekel oluşturma olanağı sağlıyor. Ancak bu uygulama, gelişmekte olan ülkelerde geri ödeme kurumlarına ve ülke ekonomilerine büyük ek yük getirdiği için tartışma konusu oluyordu. Sektörde, Erdoğan'ın uluslararası sermayeye bu tavizi de verdiğine dair dolaşan dedikodular, bu yönetmeliğin açıklanması ile doğrulandı."