İstihbarat10 Aralık 2004 00:00

ABD Parası Ukrayna Muhalefetine Yardım Etti. – Matt Kelley Associated Press

ABD hükümet görevlileri bu aktivitelerin Rusya Başkanı Valdimir Putin’in iddia ettiği gibi Ukrayna seçimlerine karışmakla bir ilgisi olmadığını, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dünya çapında demokrasi inşa programı çerçevesinde harcanacak 1 milyar Dolarlık projenin bir bölümü olduğunu belirttiler.

Washington Bush yönetimi muhalefet lideri Viktor Yuşçenko’yu ABD li liderlerle görüşmek üzere ABD ‘ye götürmek ve onu seçimin galibi gibi gösteren seçim anketlerini düzenlemek  için son iki yıl içinde Ukrayna’daki siyasi örgütlere 65 milyon dolardan fazla para verdi.

 

ABD hükümet görevlileri bu aktivitelerin Rusya Başkanı Valdimir Putin’in iddia ettiği gibi Ukrayna seçimlerine karışmakla bir ilgisi olmadığını, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dünya çapında demokrasi inşa programı çerçevesinde harcanacak 1 milyar Dolarlık projenin bir bölümü olduğunu belirttiler.

 

Görevliler Ukrayna’daki siyasi partilerden hiçbirine Amerika’nın doğrudan  para vermediğini söylediler. Para bir çok defa Carnegie Vakfı veya Cumhuriyetçi ya da Demokrat Parti ile ilişkili seçim eğitimi , insan hakları forumları organize eden ya da bağımsız haber broşürleri hazırlayan gruplar aracılığı ile aktarıldı.

 

Ancak görevliler, paranın bir kısmının Rusya destekli adayın kendilerini Portakal Devrimin bir parçası olarak tanımlayan muhaliflerinin eğitimi için kullanıldığını da eklediler.

 

Örneğin ABD tarafından fonlanan kurumlardan  bir tanesi Politik ve Yasal Reformlar Merkezi ‘nin internet sitesinde Yuşçenko’nun sitesine giden “ortaklar” başlığının altında bir kısayol vardı. Uluslararası Kalkınma için ABD Ajansı tarafından fonlanan bir başka proje ile ise Politik ve Yasal Reformlar Merkezi’nin bir yetkilisi siyasi avukatlık konusunda 3 haftalık bir eğitimden geçirilmek üzere geçen sene Vaşington’a getirilmişti.

 

Geçen sene  Ukrayna ve 50 kadar başka ülkede demokrasiyi geliştirmek için 25.9 milyon dolar alan International Republican Institute (IRI)’nin ABD Dışişleri Bakanlığından emekli olan başkanı Lorne Craner :” Amerikalılar’ın bir ülkeye gidip hemencecik devrim yaptığı gibi bir mit var” , diyor.Craner ayrıca, “Amerikalılar’ın 2 milyon insanı sokaklara dökmesi gibi bir durum sözkonusu değildir, insanları bunu kendiliklerinden yapıyorlar”, dedi.

 

Beyaz Saray Basın Danışmanı Scott McClellan ise ,”Herşey uygun. Biz paranın amaçlandığı ve belirlendiği gibi kullanılmasını sağlıyoruz.” Dedi.

 

Dışişleri sözcüsü Richard Voucher “ bizim paramız adaylara gitmez, sürece ve adil ve özgür bir seçim yaptıracak kurumlara gider.” dedi.

 

ABD ve diğer 7 ülke ile beraber 4 uluslararası kuruluşun fonladığı seçim anketleri Yuşçenko’nun seçimi %43 e , %54  kazandığını iddia ediyorlar, Yanukoviç ve destekçileri ise  anketlerin yanlı olduğunu  söylüyorlar. 28000 den fazla seçmenle yapılan anketlerin kaça mal olduğunu ne ABD ne de Ukraynalı gruplar açıklamadılar.

 

Dört uluslararası kuruluştan üçü ABD hükümeti tarafından fonlanmaktadır: The National Endowment for Democracy (NED), parasını doğrudan ABD Kongresinden almaktadır, Avrasya Vakfı , parasını ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan alır ve milyarder George Soros tarafından fonlanan bir organizasyonlar ağının parçası olan Rönesans Vakfı,  parasını ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan alır. ABD dışındaki diğer 7 ülke ise sırasıyla, İngiltere, Hollanda, İsviçre, Kanada, Norveç,İsveç ve Danimarka’dır.

 

Uluslararası Kalkınma için ABD Ajansı tarafından sağlanan paralar Yuşçenko’nun yönetiminde bulunduğu bir think tank olan Politika Çalışmaları için Enternasyonal Merkez’e de aktarıldı. Ancak think tankin yönetiminde Kuçma’nın eski ya da halen görevde bulunan bir çok danışmanı da yeralmaktadır.

 

Craner’in Cumhuriyetçilerce desteklenen grubu IRI,  ABD parasını Yuşçenko’yu  2003 Şubatında Başkan Yardımcısı Dick Cheney , Dışişleri Bakan Yardımcısı Richard Armitage ve Kongredeki GOP liderleri  ile görüştürmek için harcadı.

 

ABD Dışişleri Bakanlığı bir grup Demokrat Partili dış politika uzamanından oluşan National Democratic Institude (NDI)’ya 2003 yılında  demokrasi inşa programlarında kullanılmak üzere yaklaşık 48 milyon dolar verdi. NDI’nın yönetiminin başında ABD eski Dışişleri Bakanı Madeleine Albright  bulunmaktadır.

 

NDI, Ukrayna’nın 2002 seçimlerine katılan bütün partilerin, parti programları yazımı , seçmen desteğini kazanma taktikleri ve parti yapılarını gelirştirme gibi konularda düzenledği seminerlere katıldığını söylemektedir. NDI aynı zamanda bir seçim izleme grubu olan ve  son Ukrayna seçimlerinin adil yapılmadığını iddia eden Ukrayna Seçmenleri için Komite’nin de ana finansörüdür ve bu kuruluşun yönetimine de katkıda bulunmaktadır.

 

NDI ayrıca 35 kişiden oluşan  ve eski bir yargıç olan Abner Mikva’nın başı olduğu bir seçim gözlemcileri takımını da 21 Kasım seçimi için kurdurmuştur. IRI ise kendi gözlemci ekibini kurmuştur.

 

Uluslararası Kalkınma için ABD Ajansı Ukrayna vatandaşlarını ülkelerinin hükümetini ve ekonomisini reforma tabi tutmak için neler yapılması gerektiği hususunda eğitmek için televizyon ve radyo programları hazırlayan Ukrayna Reform Eğitimi Merkezini de fonlamaktadır. Merkez ayrıca gazeteciler için basın klüpleri ve eğitim programlarının sponsorluğunu yapmaktadır.

http://news.yahoo.com/news?tmpl=story&u=/ap/20041210/ap_on_go_pr_wh/us_ukraine_election_3

den Açık İstihbarat tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir.