Bir, İki, Üç... Daha Fazla Gürcistan! - Ergin Yıldızoğlu

 Devrimlere bir şey oldu: ''Kadife Devrim'' , ''Güllü Devrim'' , ''Portakallı Devrim'' !.. Sonra TV'den yayımlanıyorlar, adeta kötü TV dizilerine benzemeye başladılar.

Hep aynı izlek.

Yer: Eskiden ''sosyalist'' olduğu rivayet edilen bir ülke. Kötü adam: İktidardaki, dünyanın değiştiğini anlamayan, yüzü Rusya'ya dönük, baskıcı lider. Esas çocuk: Yüzü Batı'ya dönük, demokrat, liberal ekonomi yanlısı, ya karısı Batılı ya da kendisi Batı'da eğitim görmüş bir lider. Konu: Ülkede demokrasi zayıf; sivil toplum örgütleri, diğer ülkelerdeki demokrasiyi yayma örgütlerinden maddi destek, ''know how'' , kadro alarak hızla gelişiyor, özellikle gençlik içinde örgütleniyor. Katarsis: Seçimlere doğru ABD ve Avrupa Birliği iktidardaki lideri, ''Sakın ha hile yapma'' diye uyarıyor, böylece bir hile beklentisi yayılıyor. Seçimlerde, daha sonuçlar açıklanmadan, Batılı şirketlerin gerçekleştirdiği kamuoyu yoklamaları muhalefetin kazandığını göstermeye başlıyor. Eğer esas çocuk kaybederse ''Batılı gözlemciler'' ve uluslararası medya, yaygın yolsuzluk yapıldığını, seçimlerin meşru olmadığını ileri sürüyor. Muhalefet, sivil toplum örgütlerinin yardımıyla ülkenin başkentinde, tercihen parlamentoya yakın bir meydanda bir protesto gösterisi düzenliyor. Televizyonlar bu kalabalığa odaklanıp dünyanın gözünde tüm ülkeyi ve ülke halkını bu meydana, meydandakilere indirgiyorlar. Ülkenin başka kentlerinde ne olduğunu, kazananın toplumsal desteğinin çapını asla öğrenemiyoruz. Giderek, TV'de bu ayaklanmaya katılanların sayısının sürekli arttığını, bir ''devrimin'' olmaya başladığını ''görüyoruz'' . Çatışma, hatta iç savaş korkusu artarken iktidardaki lider istifaya zorlanıyor, ''demokrasinin'' adayı iktidara oturuyor. Dizinin bu bölümü bitiyor.

Sonra?.. Örneğin, Gürcistan'da olduğu gibi, bir yıl geçiyor, yeni yönetimin Batı'nın ''adamı'' olmasından başka bir şey değişmiyor. Yoksullar yine yoksul, altyapı ve yeni iş olanakları hak getire, ekonomi sefil, ama duvarlarda yeni liderin parlak renkli resimleri, her şeyin çok iyi gittiğini muştulayan posterleri ( Kathy Lally , International Herald Tribune , 26/11).

Ve Ukrayna

Şimdi Ukrayna 'yı izliyoruz. Burası, Rusya'dan Avrupa'ya gaz ve petrol taşıyan boru hatlarının hinterlandı; uçsuz bucaksız buğday alanlarına, kömür havzalarına sahip. Karadeniz'de, Rusya'yla ortaklaşa kullandığı büyük bir askeri üssü var. Halkının yarısından fazlası Katolik . Bu kesim Ukraynaca konuşuyor, aşırı milliyetçi, geçmişinde Nazi işbirlikçiliği var. Geri kalanı Ortodoks ve Rusça konuşuyor. Bu ayrım, ülkeyi coğrafi ve ekonomik olarak tam ortadan bölüyor. Ukraynaca konuşan kesim, muhalefeti destekliyor, Batı yanlısı . AB'ye, NATO'ya girmek istiyor. Doğu kesimi ise iktidarı destekliyor, öncelikle Rusya etrafında oluşmaya başlayan Ortak Ekonomik Alan' a katılmak istiyor. NATO'ya katılmaktan yana değil. Batı Ukrayna ekonomik açıdan geri ve yoksul. Doğuda, büyük demir-çelik, kömür kombinaları, kalabalık bir işçi sınıfı var.

Oyunculara geçersek... Kötü adam , despot, Rusya yanlısı Yanukoviç . Esas çocuk , Batı yanlısı, özgürlükçü demokrat Yuşçenko . Batı, ABD ve AB, ABD Dışişleri'nin uzantısı, ''Community of Democrats'' örgütü, CIA bağlantılı National Endowement for Democracy , Open Society (Soros Vakfı) ( Chronicles Magazine , 24/11) ve CNN, BBC gibi uluslararası medya aracılığıyla Yuşçenko'yu destekliyor. Kiev'de Yanukoviç'i destekleyen büyük gösteriler oluyor, ama CNN, BBC bunları pek göstermiyor ( The Guardian , 27/11).

Bu ''demokrasi devrimi'' dizisinin bu bölümünde, göstericilerin arasındaki Gürcistan bayrakları da dikkat çekiyor ( J. Heintz , Associated Press , 23/11). Sonra Batı (özgürlüklerden yana ya) muhalefeti destekliyor, ama İngiltere'de çıkan The Spectator 'un (muhafazakâr) aktardığına bakılırsa muhalefetin içinde oldukça şüpheli tipler var. Muhalefetin en güçlü ve yaygın örgütlerinden Pora , bir gençlik kuruluşu; diğeri de Ukrayna Öz Savunma Örgütü (Unsol). Pora , Gürcistan modelini benimsediğini, bu konuda ABD'deki National Democratic Institute 'tan destek aldığını söylüyor ( Le Monde , 25/11). Bu örgütlerin içinde, İkinci Dünya Savaşı'nda Nazi işbirliğini nostaljiyle anımsayan, marşlarını söyleyen, silahlı neo-nazi gruplara yoğun bir biçimde rastlanıyor. Birkaç yıl önce İngiliz hükümeti, bu örgütlerin demokrasi mücadelesine yardımcı olmak (!) için bir ''uzman'' (!) göndermiş. Uzman bu grupların temsilcileriyle görüşürken onlardan, kendisine sundukları karmaşık programı bir cümlede özetlemelerini istemiş. Bu temsilciler, aralarında kısa bir tartışmadan sonra, İngiliz ''uzmanın'' eline, ''Tüm Yahudileri ülkeden atmak'' yazan bir kâğıt vermişler ( Western Agression , 6/11). Kimi göstericiler Gamalı Haç amblemi taşıyor, Pora 'nın ''düşmanını bir böcek gibi ezen çizme'' kompozisyonlu duvar afişleri ( The Guardian , 27/11) 1930'ları anımsatıyor. Muhalefetin gösterilerinde lazer ışıkları, plazma TV ekranları, devasa ses sistemleri, bir örnek çadırlar ve portakal rengi giysiler dikkati çekiyor; birileri sürekli çay-sandviç dağıtıyor. Yanukoviç taraftarları çoğunlukla sanayi işçileri, açıkta bidonlarda odun yakıp ısınmaya çalışıyorlar.

Ateşle oynamak!..

ABD'deki muhafazakâr CATO Institute 'tan Doug Bandow 'un işaret ettiği gibi, Yanukoviç ve Yuşçenko arasında aslında büyük bir fark yok, TV kanalları abartıyor. Örneğin Yuşçenko, görevi terk etmekte olan Başkan Kuçma' nın hükümetinde başbakanlık yapmıştı. Yanukoviç hükümeti, Irak savaşında ABD'ye destek oldu, asker gönderdi. Yuşçenko ise askerleri çekeceğini söylüyor. İkisi de özelleştirme döneminde ''malı götüren'' oligarkların desteğine sahip. Diğer taraftan, Batıcı-Rusyacı ayrımı da bu kadar kesin değil. Yanukoviç'in AB karşıtlığı mutlak değil. Yuşçenko başkan olsa bile, Ukrayna'nın, en büyük ticaret ortağı, subvansiyonlu gaz ve petrol veren Rusya'dan tümüyle kopması söz konusu değil.

Peki, bu şamata neden? ABD'deki neo-con kesim, The American Enterprise Institute 'tan Radek Sokorski 'nin dile getirdiği gibi, Ukrayna seçimlerini, Rusya'nın nüfuz alanından bir ülke daha kopartmak için fırsat olarak görüyor. Buna karşı Rusya, özellikle de Putin , Estonya, Latviya ve Litvanya'dan sonra Ukrayna'yı da Batı'ya kaybetmek istemiyor. AB de 50 milyonluk pazarı, buğday ambarını, petrol, gaz boru hattı hinterlandını Rusya'ya ya da ABD'ye kaptırmak istemiyor. Bu yüzden üç güç, Ukrayna'yı karıştırıyorlar. İki rakip lider arasında esas olarak bir fark yok, ama taraftarları, sorunu bir ulusal kimlik sorunu olarak görüyorlar. Bu yüzden, Ukraynalılarla Rus asıllılar arasında etnik bir çatışma için uygun bir zemin oluşuyor. Ukrayna , 8 milyonluk Sırbistan , 5 milyonluk Gürcistan değil. 50 milyon nüfuslu kocaman bir ülke, 100 bin kişi yürüdü diye rejim değişmez, ama iyi planlanmış bir provokasyon iç savaşın fitilini ateşler!..